-
1 proficīscor
proficīscor fectus, ī, dep. [proficio], to set forward, set out, start, go, march, depart: fortasse tu profectus alio fueras, were going somewhere else, T.: cum in Italiam proficisceretur, was about to start, Cs.: Ut proficiscentem docui te, H.: ad dormiendum, go to sleep: subsidio Lacedaemoniis, N.: in pugnam, Cs.: in expeditionem, S.: contra quosdam barbaros, N.: domum, T.: Romam, S.: Circeios, L.: ab urbe, set out, Cs.: ex castris, break up, Cs.: de Formiano.—With supin. acc.: praedatum in agrum Campanum, L.—Fig., to go on, come, proceed: proficiscemur ad reliqua.— To set out, begin, commence, start: ut inde oratio mea proficiscatur, unde, etc.: a philosophiā profectus scripsit historiam.— To come forth, spring, arise, proceed, originate: cum omnia officia a principiis naturae proficiscantur: quaecumque a me ornamenta in te proficiscentur, i. e. you shall receive from me: ut plura a parente proficisci non potuerint, N.: qui a Zenone profecti sunt, Zeno's disciples: genus a Pallante profectum, V.* * *proficisci, profectus sum V DEPdepart, set out; proceed -
2 prō-ferō
prō-ferō tulī, lātus, ferre, to carry out, bring forth, produce: arma ex oppido, Cs.: (nummos) ex arcā.—To extend, stretch out, reach forth, put forth: digitum: pedem, advance freely, H.—To move on, set forward: signa, march forward, L.: arma in Europam, Cu.—To extend, enlarge: agri finīs armis: castra, Cs.—To put off, defer, adjourn: comitia: diem: profertur tempus ferundae legis, L.: rebus prolatis: de proferendo exercitu, i. e. the election, L.: depositi fata parentis, V.—Fig., to bring out, make known, publish: eius (orationis) proferendae arbitrium tuum.—To bring forth, produce, invent, discover, make known, reveal: artem: An hoc proferendum tibi videtur? T.: alqm ad famam, Ta.: rem in medium: enses, Tb.: arte iurgia, Pr.—To bring forward, quote, cite, mention: libros: auctores: vinolentiam tuam: memoriter Progeniem suam usque ab avo, T.—To extend, enlarge: finīs officiorum. -
3 insisto
in-sisto, stĭti, 3, v. n., to set foot upon, to stand, tread, or press upon; constr. mostly with dat., also with in and abl. or acc., or the simple acc. (class.).I.Lit.A.In gen.(α).With dat.:(β).nec desunt villae quae secutae fluminis amoenitatem margini insistunt,
Plin. Ep. 8, 8, 6:ut proximi jacentibus insisterent,
stepped upon them, Caes. B. G. 2, 27:alternis pedibus,
Quint. 11, 3, 128:volucres metuunt insistere ramis,
Luc. 3, 407:vestigiis,
Liv. 25, 33 fin.:huic (saxo) institerat frustra,
Ov. F. 5, 150:plantis,
Juv. 6, 96:clamoso circo,
occupy a place in, id. 9, 144.—With in and abl.:(γ).insistebat in manu Cereris dextra simulacrum Victoriae,
Cic. Verr. 2, 4, 49, § 110:cingulus australis, in quo qui insistunt,
id. Rep. 6, 20:in jugo,
Caes. B. G. 4, 33:ipse non insistere in terra poterat,
Curt. 7, 7, 6.—With in and acc.:(δ).in sinistrum pedem,
Quint. 11, 3, 125; cf.:corvus repente super galeam insistit,
lights, Gell. 9, 11, 7.—With the simple acc.:B.plantam,
Plaut. Cas. 4, 4, 21:limen,
to step upon, to tread the threshold, Verg. A. 6, 563:vestigia nuda sinistri pedis,
id. ib. 7, 690:primis infans vestigia plantis,
id. ib. 11, 574:cineres,
Hor. Epod. 16, 11.—Esp.1.To enter on or pursue a way, path, or journey:2.cum semel institerunt vestigia certa viaï,
Lucr. 1, 407:huc an illuc iter,
Plaut. Cist. 4, 2, 11:omnes itinera insistant sua,
id. Capt. 4, 2, 14:quam insistam viam,
Ter. Eun. 2, 3, 3; id. Phorm. 1, 4, 14; Liv. 37, 7, 8.—In hostile sense, to follow, pursue, press on; with dat.:II.effusis hostibus,
Liv. 26, 44, 4:fugientibus,
id. 27, 13, 4:contenti non institere cedentibus,
Curt. 8, 11, 18; Nep. Eum. 4.— Pass. impers.:ut fracto jam Maroboduo, usque in exitium insisteretur,
Tac. A. 2, 62.—Trop.A.In gen., to follow, pursue.(α). (β).With dat.:B.vestigiis laudum suarum,
Liv. 5, 30, 2:honoribus,
Plin. Ep. 4, 8, 4.—Esp.1.To follow up, pursue an object or enterprise; to press vigorously, apply one ' s self to:2.in dolos,
Plaut. Mil. 2, 4, 4:totus et mente et animo in bellum,
Caes. B. G. 6, 5. — With acc.:hoc negotium,
Plaut. Mil. 3, 3, 54:manus,
Cic. de Or. 3, 45, 176.—With dat.:rebus magnis,
Tib. 4, 1, 135:perdomandae Campaniae,
Tac. H. 3, 77.—To set about, devote one's self to, to begin with zeal; with inf.: tribuni orare dictatorem insistunt, ut, etc., Liv. 8, 35, 2:3.Appium institit sequi,
id. 25, 19, 8; 24, 26, 11; 24, 46, 1; cf.:postero die ad spolia legenda foedamque spectandam stragem insistunt,
id. 22, 51, 5:flagitare senatus institit Coruntum, ut,
Cic. Fam. 10, 16, 1. — Absol.:sic institit ore,
i. e. began to speak, Verg. A. 12, 47; cf.:sic insistit secumque corde volutat,
i. e. to reflect, think, id. ib. 4, 533.—To persevere, continue, persist in; with inf.:4.credere,
Plaut. Capt. 3, 4, 53:tueri,
Nep. Att. 11.—With dat.:sin crudelitati insisteret,
Tac. A. 16, 25:spei,
id. H. 2, 46:caedibus,
id. A. 2, 21:studiis,
to pursue diligently, Quint. 1, 12, 10:obsidioni,
Curt. 7, 6, 23:curae rerum,
Plin. 28, 1, 1, § 2:funeri,
to set forward, id. 7, 52, 53, § 177. — Absol.:importune,
to persist, Cic. Ac. 2, 25, 80; Tac. A. 4, 60.—To press upon, urge; with dat.:III.atriensibus ut supellectilem exponant,
Col. 12, 3, 9:id bellum ipsis institit moenibus,
was at, Liv. 2, 51, 2.— Absol.:dilataque tempora taedae Institerant,
were at hand, Ov. M. 9, 769:institit quantum potuit ut illum ex eorum manibus liberaret,
urged, insisted, Aug. in Psa. 63, 4. —To press upon, repress; and hence, to halt, pause, stop, stand still:B.stellarum motus insistunt,
Cic. N. D. 2, 40, 103:ut non referat pedem, insistet certe,
id. Phil. 12, 3, 8; Tac. A. 4, 60:quae cum dixisset paulumque institisset,
Cic. Fin. 5, 25, 75; id. Or. 56, 187:saepe accidit, ut aut citius insistendum sit, aut longius procedendum,
id. ib. 66, 221; so, to pause in thought, hesitate, doubt:ille in reliquis rebus non poterit eodem modo insistere?
Cic. Ac. 2, 33, 107; 2, 29, 94.—To dwell upon, delay at, treat or consider at length:ut si singulis insistere velim, progredi iste non possit,
Cic. Verr. 2, 3, 74, § 172:insistendum ei (arbori) paulum,
Plin. 13, 16, 30, § 100:profuit adsidue vitiis insistere amicae,
Ov. R. Am. 315. -
4 prōpāgō
prōpāgō āvī, ātus, āre [pro+PAC-], to set forward, extend, enlarge, spread, increase: finīs imperi: eo bello terminos populi R. propagari, L. — To generate, procreate, engender, propagate: stirpem in centesimum annum: gloria radices agit, atque etiam propagatur, i. e. extends by natural growth.—To prolong, continue, extend, preserve: victu fero vitam: haec posteritati propagantur, are transferred to posterity: meus consulatus multa saecula propagarit rei p., has preserved for many centuries: vitam aucupio, prolong: consuli in annum imperium, L.* * *Ipropagare, propagavi, propagatus Vpropagate; extend, enlarge, increaseIIlayer or set by which a plant is propagated; offspring, children, race, breed -
5 procedo
prō-cēdo, cessi, cessum, 3, v. n., to go forth or before, to go forwards, advance, proceed (class.; cf.: progredior, prodeo).I.Lit.A.In gen.:B.procedere ad forum,
Plaut. Cas. 3, 3, 2:illuc procede,
id. Capt. 5, 2, 1:a portu,
Cic. Fam. 16, 9, 1: ante agmen, Hirt. B. G. 8, 27, 4:nil cum procede re lintrem Sentimus,
Hor. S. 1, 5, 20:pedibus aequis,
Ov. P. 4, 5, 3:passu tacito,
Val. Fl. 5, 351.—In partic.1.In milit. lang., to go or march forwards, to advance, Caes. B. C. 3, 34:2.lente atque paulatim proceditur,
id. ib. 1, 80; id. B. G. 6, 25:agmen procedit,
Cic. Tusc. 2, 16, 37; Curt. 7, 3, 19:processum in aciem est,
Liv. 25, 21:ipsi jam pridem avidi certaminis procedunt,
id. 3, 62, 6.—Cf. of ships, Caes. B. G. 7, 61; Verg. A. 4, 587.—Of processions, to go on, set forward, move on, advance, etc.:C.funus interim Procedit: sequimur,
Ter. And. 1, 1, 101; Hor. C. 4, 2, 49:tacito procedens agmine,
Sil. 7, 91:vidisti Latios consul procedere fasces,
id. 6, 443.—Transf.1.To go or come forth or out, to advance, issue:b.foribus foras procedere,
Plaut. Ps. 2, 2, 12:castris,
Verg. A. 12, 169:extra munitiones,
Caes. B. G 5, 43:in medium,
Cic. Verr. 2, 5, 36, § 94:e tabernaculo in solem,
id. Brut. 9, 37:in pedes procedere nascentem, contra naturam est,
to be born feet first, Plin. 7, 8, 6, § 45:mediā procedit ab aulā,
Ov. M. 14, 46.—In gen., to show one's self, to appear:c.cum veste purpureā procedere,
Cic. Div. 1, 52, 119:obviam alicui procedere,
to go towards, go to meet, id. Sest. 13, 68; cf.:Jugurthae obvius procedit,
Sall. J. 21, 1:obviam,
id. ib. 53, 5:procedat vel Numa,
Juv. 3, 138.—In partic., to issue from the mouth, to be uttered:d.sed interdum voces procedebant contumaces et inconsultae,
Tac. A. 4, 60 init.; Vulg. 1 Cor. 14, 36.—Of stars, etc., to rise, come into view:e. 2.Ecce Dionaei processit Caesaris astrum,
Verg. E. 9, 47:vesper,
id. ib. 6, 86.—Of plants, to put forth, spring forth, grow (ante-class. and in post-Aug. prose):3.antequam radices longius procedere possint,
Varr. R. R. 1, 23, 5:plerumque germen de cicatrice procedit,
Col. 4, 22, 4:gemma sine dubio processura,
Pall. 7, 5, 3; 8, 3, 1 et saep.—Of place, to project, extend:II.ita ut in pedes binos fossa procedat,
Plin. 17, 21, 35, § 159:Lydia super Ioniam procedit,
id. 5, 29, 30, § 110:promuntorium, quod contra Peloponnesum procedit,
id. 4, 2, 3, § 6; Cels. 8, 1.—Trop.A.Of time, to advance, pass, elapse (class.):B.ubi plerumque noctis processit,
Sall. J. 21, 2; Nep. Pel. 3, 3:jamque dies alterque dies processit,
Verg. A. 3, 356:dies procedens,
Cic. Tusc. 3, 22, 53:procedente tempore,
in process of time, Plin. Ep. 6, 31, 17:si aetate processerit,
Cic. Phil. 5, 18, 50:tempus processit,
Caes. B. C. 3, 25:procedente die,
Liv. 28, 15; Plin. Ep. 3, 20, 8:procedunt tempora tarde,
Ov. Tr. 5, 10, 5:incipient magni procedere menses,
Verg. E. 4, 12:pars major anni jam processerat,
Liv. 3, 37.—To come or go forth, to appear, to present or show one's self ( poet. and post-Aug.):2.nunc volo subducto gravior procedere voltu,
i. e. to conduct myself more gravely, to undertake more serious matters, Prop. 2, 10 (3, 1), 9:quis postea ad summam Thucydidis, quis Hyperidis ad famam processit?
Petr. 2.—In partic., to go or get on, to advance, make progress (class.; cf.C.proficio): dicendi laude multum,
Cic. Brut. 36, 137:in philosophiā,
id. Fin. 3, 2, 6:honoribus longius,
id. Brut. 48, 180; cf. id. Har. Resp. 23, 48:ad virtutis aditum,
id. Fin. 3, 14, 48:ambitio et procedendi libido,
a passion for getting on, for rising in the world, Plin. Ep 8, 6, 3:longius iras,
Verg. A. 5, 461:perspicuum est, quo compositiones unguentorum processerint,
to what extent, how far, Cic. N. D. 2, 58, 146:ut ratione et viā procedat oratio,
id. Fin. 1, 9, 29:eo vecordiae processit, ut,
went so far in folly, Sall. J. 5, 2:Adherbal, ubi intellegit eo processum,
id. ib. 21, 1; so,processit in id furoris,
Vell. 2, 80, 2:eoque ira processit, ut, etc.,
Liv. 9, 26, 2:ex infimā fortunā in ordinem senatorium, et ad summos honores,
Suet. Rhet. 1, 10.—To run on, continue, remain:D.et cum stationes procederent, prope obruentibus infirmum corpus armis,
i. e. guard duty returned so frequently as to seem continuous, Liv. 5, 48, 7:ut iis stipendia procederent,
id. 25, 5, 8; 27, 11, 14; cf.aera,
id. 5, 7, 12.—To go on, continue, follow; esp. of speech, etc.:E.ad dissuadendum,
Liv. 30, 35; cf. Plaut. Am. prol. 117: non imitor lakônismon tuum:altera jam pagella procedit,
Cic. Fam. 11, 25, 2.—To [p. 1451] turn out, result, succeed, prosper (class.):2.parum procedere,
Ter. And. 4, 1, 48; Liv. 1, 57; 38, 7:nonnumquam summis oratoribus non satis ex sententiā eventum dicendi procedere,
Cic. de Or. 1, 27, 123:alicui pulcherrime,
id. Phil. 13, 19, 40:alicui bene,
id. Rab. Post. 1, 1:omnia prospere procedent,
Cic. Fam. 12, 9, 2.— Impers. (cf. succedo): quibus cum parum procederet, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 12, 3; cf.:velut processisset Spurio Licinio,
Liv. 2, 44, 1.— Absol., to turn out or succeed well:mane quod tu occoeperis negotium agere, id totum procedit diem,
Plaut. Pers. 1, 3, 34:ferme ut quisque quidque occoeperit, sic ei procedunt post principia,
id. ib. 4, 1, 4:Syre, processisti hodie pulcre,
have succeeded finely, Ter. Ad. 5, 9, 22:si processit,
Cic. Verr. 2, 3, 98, § 227:quod si consilia Andranodoro processissent,
Liv. 24, 26, 5.—To turn out favorably for, to result in favor of, to benefit, be of use to one:3. F.totidem dies emptori procedent,
Cato, R. R. 148:benefacta mea reipublicae procedunt,
Sall. J. 85, 5; Ov. H. 9, 109.—To go or pass for, to be counted or reckoned as any thing (anteand post-class.):G.ut binae (oves) pro singulis procedant,
shall be reckoned as one, Varr. R. R. 2, 2, 5; Dig. 5, 3, 32:quod ita procedit, si ea, cui donabatur, eum interposuit,
ib. 24, 1, 11.—To happen, take place, occur (ante-class.):H.numquid processit ad forum hodie novi?
Plaut. Most. 4, 3, 7.—To come or proceed from, to be derived from (post-class.):res, quae a sacratissimis imperatoribus procedunt,
Cod. Just. 7, 37, 3.— In part. pass.:in processā aetate,
advanced, Scrib. Comp. 100. -
6 prōmptus
prōmptus adj. with comp. and sup. [P. of promo], set forth, brought forward, disclosed, exposed, manifest: aliud clausum in pectore, aliud promptum in linguā habere, S.: prompta et aperta: nihil quod non istius cupiditati promptissimum esset.— At hand, prepared, ready, quick, prompt, inclined, disposed: homo: audacia, S.: sagittae, O.: promptissimus quisque interciderunt, ablest, Ta.: ad bella suscipienda animus, Cs.: ad usum forensem promptior esse: ad lacessendum certamen, L.: promptior in spem, Ta.: celeritas in agendo: in rebus gerendis, N.: utemini nobis etiam promptioribus pro patriā, L.: manu promptior, L.: promptior linguā quam manu, S.: nullam gentem promptiorem veniae dandae fuisse, L.— Bold, enterprising: promptissimus quisque, Ta.: post eventum, Ta.— Easy, practicable: defensio: aditus, Ta.: moenia haudquaquam prompta oppugnanti, L.: sed nec mihi dicere promptum, Nec facere est isti, O.: an promptum effectu aut certe non arduum sit, Ta.* * *prompta -um, promptior -or -us, promptissimus -a -um ADJset forth, brought forward, manifest, disclosed; willing, ready, eager, quick -
7 obpono
oppōno ( obp-), pŏsŭi (in Plaut pŏsīvi), sĭtum, 3 ( sync.:I.oppostus for oppositus,
Lucr. 4, 150), v. a. [ob-pono], to set or place against, to set or station before or opposite, to oppose (class., cf.: obicio, offero, adversor).Lit.A.In gen.:B.se venientibus in itinere,
Caes. B. C 3, 30:huic equites,
id. ib. 3, 75:turrim ad introitum portūs,
id. ib. 3, 39: armatos homines ad omnes introitus. Cic. Caecin. 8, 27:Eumenem adversariis,
Nep. Eum. 3, 2: (Hannibali) opposuit natura Alpemque nivemque, Juv 10, 152.— To place or put before, to hold before:ante oculos opposuit manum, Ov F. 4, 178: oculis manūs,
id. ib. 3, 46:manum fronti,
id. M. 2, 276:gallinae se opponant (pullis),
Cic. N. D. 2, 52, 130:foramini oculos,
to keep before the opening, Petr. 96:eos opponi omnibus contionibus auctores ad perniciem meam,
represented, held up as, Cic. Sest. 19, 42:licet antestari? ego vero Oppono auriculam,
offer, present, Hor. S. 1, 9, 76:oppositas habere fores,
i. e. closed, Ov. H. 17, 8. — To apply, as a remedy:brassicam,
Cato, R. R. 157.—In partic., to set against as a pledge, to pledge, wager, mortgage:C.pono pallium: ille suum anulum opposivit,
Plaut. Curc. 2, 3, 77: potes mutuam drachumam me dare? Ps. Vix hercle opino, etsi me opponam pignori, id. Ps. 1, 1, 84: ager oppositus est, pignori ob decem minas, Ter. Phorm. 4, 3, 56; Vulg. 2 Esdr. 5, 3.—So, with a play upon both meanings:villula nostra non ad Austri flatus opposita est, verum ad milia quindecim,
mortgaged, Cat. 26, 1 sq. —To expose, lay bare or open, abandon:II.opponere se periculis pro re publicā,
Cic. Balb. 10, 26:Saguntinis pro nudatā moenibus patriā corpora opponentibus,
Liv. 21, 8:nudatas radices hiberno frigori,
Plin. 17, 28, 47, § 262.—Trop.A.In gen., to set before, bring forward, set before the eyes or mind, to oppose, adduce, allege:B.pericula intendantur, formidines opponantur,
Cic. Quint. 14, 47:ut ante occupet (orator), quod videat opponi,
id. Or. 40, 138; id. Top. 24, 92; 25, 96:auctoritatem suam,
id. Ac. 2, 20, 64:his quattuor causis totidem medicinae opponuntur,
id. de Or. 2, 83, 339:opposuisti semel Ciceronis nostri valetudinem: conticui,
id. Q. Fr. 2, 8 (10), 1:muri causam,
id. Off. 3, 10, 41.—In partic.1.To speak against, oppose, object, reply, adduce in contradiction:2.quid opponas, si negem,
Cic. Phil. 2, 4, 8:non minorem auctoritatem,
id. Ac. 2, 20, 6:iis opposuit sese Socrates,
id. Brut. 8, 31:quid habes quod mihi opponas?
id. Phil. 2, 4, 8 sq.:ut opponeret Stoicis, summum bonum esse frui iis rebus,
id. Ac. 2, 42, 131.—To set against, oppose, by way of comparison:C.multis secundis proeliis unum adversum, et id mediocre, opponerent,
Caes. B. C. 3, 73; Phaedr. Epil. 2:rationibus labores,
Cic. Rep. 1, 3, 4:quotiens quis dixerit, occidit Alexander Persarum multa milia, opponetur et Callisthenem,
Sen. Q. N. 6, 23, 2; id. Ep. 117, 5; 118, 8 sq.; cf.:felicia tempora, quae te Moribus opponunt!
Juv. 2, 39.—Jusjurandum alicui, to impose an oath on one, Dig. 37, 14, 6.—Hence. oppŏsĭtus, a, um, P a., placed or standing against or opposite, lying over against, opposed to, opposite (class.):2.moles oppositae fluctibus,
Cic. Off. 2, 4, 14:luna opposita soli,
id. Div. 2, 6, 17:oppositam petens contra Zancleia saxa Rhegion,
Ov. M. 14, 47.— Trop.:Narbo propugnaculum istis ipsis nationibus oppositum,
Cic. Font. 1, 3.—Subst.: oppŏsĭta, ōrum, n. plur., opposite, i. e. contradictory propositions, opposites (postclass.): opposita (antikeimena Graeci dicunt), Geil. 16, 8, 13. -
8 oppono
oppōno ( obp-), pŏsŭi (in Plaut pŏsīvi), sĭtum, 3 ( sync.:I.oppostus for oppositus,
Lucr. 4, 150), v. a. [ob-pono], to set or place against, to set or station before or opposite, to oppose (class., cf.: obicio, offero, adversor).Lit.A.In gen.:B.se venientibus in itinere,
Caes. B. C 3, 30:huic equites,
id. ib. 3, 75:turrim ad introitum portūs,
id. ib. 3, 39: armatos homines ad omnes introitus. Cic. Caecin. 8, 27:Eumenem adversariis,
Nep. Eum. 3, 2: (Hannibali) opposuit natura Alpemque nivemque, Juv 10, 152.— To place or put before, to hold before:ante oculos opposuit manum, Ov F. 4, 178: oculis manūs,
id. ib. 3, 46:manum fronti,
id. M. 2, 276:gallinae se opponant (pullis),
Cic. N. D. 2, 52, 130:foramini oculos,
to keep before the opening, Petr. 96:eos opponi omnibus contionibus auctores ad perniciem meam,
represented, held up as, Cic. Sest. 19, 42:licet antestari? ego vero Oppono auriculam,
offer, present, Hor. S. 1, 9, 76:oppositas habere fores,
i. e. closed, Ov. H. 17, 8. — To apply, as a remedy:brassicam,
Cato, R. R. 157.—In partic., to set against as a pledge, to pledge, wager, mortgage:C.pono pallium: ille suum anulum opposivit,
Plaut. Curc. 2, 3, 77: potes mutuam drachumam me dare? Ps. Vix hercle opino, etsi me opponam pignori, id. Ps. 1, 1, 84: ager oppositus est, pignori ob decem minas, Ter. Phorm. 4, 3, 56; Vulg. 2 Esdr. 5, 3.—So, with a play upon both meanings:villula nostra non ad Austri flatus opposita est, verum ad milia quindecim,
mortgaged, Cat. 26, 1 sq. —To expose, lay bare or open, abandon:II.opponere se periculis pro re publicā,
Cic. Balb. 10, 26:Saguntinis pro nudatā moenibus patriā corpora opponentibus,
Liv. 21, 8:nudatas radices hiberno frigori,
Plin. 17, 28, 47, § 262.—Trop.A.In gen., to set before, bring forward, set before the eyes or mind, to oppose, adduce, allege:B.pericula intendantur, formidines opponantur,
Cic. Quint. 14, 47:ut ante occupet (orator), quod videat opponi,
id. Or. 40, 138; id. Top. 24, 92; 25, 96:auctoritatem suam,
id. Ac. 2, 20, 64:his quattuor causis totidem medicinae opponuntur,
id. de Or. 2, 83, 339:opposuisti semel Ciceronis nostri valetudinem: conticui,
id. Q. Fr. 2, 8 (10), 1:muri causam,
id. Off. 3, 10, 41.—In partic.1.To speak against, oppose, object, reply, adduce in contradiction:2.quid opponas, si negem,
Cic. Phil. 2, 4, 8:non minorem auctoritatem,
id. Ac. 2, 20, 6:iis opposuit sese Socrates,
id. Brut. 8, 31:quid habes quod mihi opponas?
id. Phil. 2, 4, 8 sq.:ut opponeret Stoicis, summum bonum esse frui iis rebus,
id. Ac. 2, 42, 131.—To set against, oppose, by way of comparison:C.multis secundis proeliis unum adversum, et id mediocre, opponerent,
Caes. B. C. 3, 73; Phaedr. Epil. 2:rationibus labores,
Cic. Rep. 1, 3, 4:quotiens quis dixerit, occidit Alexander Persarum multa milia, opponetur et Callisthenem,
Sen. Q. N. 6, 23, 2; id. Ep. 117, 5; 118, 8 sq.; cf.:felicia tempora, quae te Moribus opponunt!
Juv. 2, 39.—Jusjurandum alicui, to impose an oath on one, Dig. 37, 14, 6.—Hence. oppŏsĭtus, a, um, P a., placed or standing against or opposite, lying over against, opposed to, opposite (class.):2.moles oppositae fluctibus,
Cic. Off. 2, 4, 14:luna opposita soli,
id. Div. 2, 6, 17:oppositam petens contra Zancleia saxa Rhegion,
Ov. M. 14, 47.— Trop.:Narbo propugnaculum istis ipsis nationibus oppositum,
Cic. Font. 1, 3.—Subst.: oppŏsĭta, ōrum, n. plur., opposite, i. e. contradictory propositions, opposites (postclass.): opposita (antikeimena Graeci dicunt), Geil. 16, 8, 13. -
9 opposita
oppōno ( obp-), pŏsŭi (in Plaut pŏsīvi), sĭtum, 3 ( sync.:I.oppostus for oppositus,
Lucr. 4, 150), v. a. [ob-pono], to set or place against, to set or station before or opposite, to oppose (class., cf.: obicio, offero, adversor).Lit.A.In gen.:B.se venientibus in itinere,
Caes. B. C 3, 30:huic equites,
id. ib. 3, 75:turrim ad introitum portūs,
id. ib. 3, 39: armatos homines ad omnes introitus. Cic. Caecin. 8, 27:Eumenem adversariis,
Nep. Eum. 3, 2: (Hannibali) opposuit natura Alpemque nivemque, Juv 10, 152.— To place or put before, to hold before:ante oculos opposuit manum, Ov F. 4, 178: oculis manūs,
id. ib. 3, 46:manum fronti,
id. M. 2, 276:gallinae se opponant (pullis),
Cic. N. D. 2, 52, 130:foramini oculos,
to keep before the opening, Petr. 96:eos opponi omnibus contionibus auctores ad perniciem meam,
represented, held up as, Cic. Sest. 19, 42:licet antestari? ego vero Oppono auriculam,
offer, present, Hor. S. 1, 9, 76:oppositas habere fores,
i. e. closed, Ov. H. 17, 8. — To apply, as a remedy:brassicam,
Cato, R. R. 157.—In partic., to set against as a pledge, to pledge, wager, mortgage:C.pono pallium: ille suum anulum opposivit,
Plaut. Curc. 2, 3, 77: potes mutuam drachumam me dare? Ps. Vix hercle opino, etsi me opponam pignori, id. Ps. 1, 1, 84: ager oppositus est, pignori ob decem minas, Ter. Phorm. 4, 3, 56; Vulg. 2 Esdr. 5, 3.—So, with a play upon both meanings:villula nostra non ad Austri flatus opposita est, verum ad milia quindecim,
mortgaged, Cat. 26, 1 sq. —To expose, lay bare or open, abandon:II.opponere se periculis pro re publicā,
Cic. Balb. 10, 26:Saguntinis pro nudatā moenibus patriā corpora opponentibus,
Liv. 21, 8:nudatas radices hiberno frigori,
Plin. 17, 28, 47, § 262.—Trop.A.In gen., to set before, bring forward, set before the eyes or mind, to oppose, adduce, allege:B.pericula intendantur, formidines opponantur,
Cic. Quint. 14, 47:ut ante occupet (orator), quod videat opponi,
id. Or. 40, 138; id. Top. 24, 92; 25, 96:auctoritatem suam,
id. Ac. 2, 20, 64:his quattuor causis totidem medicinae opponuntur,
id. de Or. 2, 83, 339:opposuisti semel Ciceronis nostri valetudinem: conticui,
id. Q. Fr. 2, 8 (10), 1:muri causam,
id. Off. 3, 10, 41.—In partic.1.To speak against, oppose, object, reply, adduce in contradiction:2.quid opponas, si negem,
Cic. Phil. 2, 4, 8:non minorem auctoritatem,
id. Ac. 2, 20, 6:iis opposuit sese Socrates,
id. Brut. 8, 31:quid habes quod mihi opponas?
id. Phil. 2, 4, 8 sq.:ut opponeret Stoicis, summum bonum esse frui iis rebus,
id. Ac. 2, 42, 131.—To set against, oppose, by way of comparison:C.multis secundis proeliis unum adversum, et id mediocre, opponerent,
Caes. B. C. 3, 73; Phaedr. Epil. 2:rationibus labores,
Cic. Rep. 1, 3, 4:quotiens quis dixerit, occidit Alexander Persarum multa milia, opponetur et Callisthenem,
Sen. Q. N. 6, 23, 2; id. Ep. 117, 5; 118, 8 sq.; cf.:felicia tempora, quae te Moribus opponunt!
Juv. 2, 39.—Jusjurandum alicui, to impose an oath on one, Dig. 37, 14, 6.—Hence. oppŏsĭtus, a, um, P a., placed or standing against or opposite, lying over against, opposed to, opposite (class.):2.moles oppositae fluctibus,
Cic. Off. 2, 4, 14:luna opposita soli,
id. Div. 2, 6, 17:oppositam petens contra Zancleia saxa Rhegion,
Ov. M. 14, 47.— Trop.:Narbo propugnaculum istis ipsis nationibus oppositum,
Cic. Font. 1, 3.—Subst.: oppŏsĭta, ōrum, n. plur., opposite, i. e. contradictory propositions, opposites (postclass.): opposita (antikeimena Graeci dicunt), Geil. 16, 8, 13. -
10 oppōnō
oppōnō posuī, positus, ere [ob+pono], to set against, set before, place opposite, oppose: se venientibus in itinere, Cs.: novem oppositis legionibus, Cs.: armatos homines ad omnes introitūs: Eumenem adversariis, N.: (Hannibali) opposuit natura Alpem, Iu.: ante oculos opposuit manum, held out, O.: auriculam, present, H.: oppositas habere fores, i. e. closed, O.: Fortia adversis pectora rebus, H.—To set against pledge, wager, mortgage: ager oppositus est pignori ob decem minas, T.: villula opposita... ad milia quindecim, Ct.— To expose, lay bare, open, abandon: se periculis pro re p.: quemquam morti, V.—Fig., to set before, bring forward, present, oppose, adduce, allege: formidines opponantur: armati exercitūs terrorem opponere togatis, intimidate by an armed force: eos opponi omnibus contionibus auctores ad perniciem meam, represented to all assemblies as.—To say in opposition, object, reply, respond, adduce in answer, oppose. iis opposuit sese Socrates: quid habes quod mihi opponas?—To set against, place in comparison: multis secundis proeliis unum adversum, Cs.: rationibus labores: omni virtuti vitium opponitur.* * *opponere, opposui, oppositus Voppose; place opposite -
11 praetendo
prae-tendo, di, tum ( part. praetensus, Anthol. Lat. 3, 168, 5), 3, v. a., to stretch forth or forward, to extend (syn. obtendo).I.Lit.:B.praetenta Tela,
stretched forth, presented, Ov. M. 8, 341: propagines e vitibus altius praetentos, shooting forth, Fab. Pict. ap. Gell. 10, 15, 13: ubi visum in culice natura praetendit? set out, stationed (i. e. extendit, et posuit in anteriore oris parte), Plin. 11, 1, 2, § 2.—Transf.1.To spread before or in front:2.membrana, quae praecordia appellant, quia cordi praetenditur,
Plin. 11, 37, 77, § 197; 9, 6, 5, § 15.—To spread, draw, hold, or place a thing before another:b.segeti praetendere saepem,
Verg. G. 1, 270:vestem tumidis praetendit ocellis,
holds before, Ov. Am. 3, 6, 79:ramum praetendit olivae,
holds out, Verg. A. 8, 116:fumosque manu praetende sequaces,
id. G. 4, 230:decreto sermonem,
to prefix, Liv. 3, 47:quicquid castrorum Armeniis praetenditur,
Tac. H. 2, 6:ut adnexa classis et pugnae parata conversā et minaci fronte praetenderetur,
id. ib. 2, 14.—Of places: praetendi, to stretch out before or in front of, to lie over against or opposite to ( poet. and post - Aug.;II.once in Liv.): praetentaque Syrtibus arva,
Verg. A. 6, 60:tenue litus praetentum,
Liv. 10, 2, 5:Armeniae praetentus Iber,
Val. Fl. 5, 167:gens nostris provinciis late praetenta,
Tac. A. 2, 56:Baeticae latere septentrionali praetenditur Lusitania,
Plin. 3, 1, 2, § 6: a tergo praetendantur Aethiopes, id. 5, 9, 9, § 48; 6, 27, 31, § 134:Dardanis laevo Triballi praetenduntur,
id. 4, 1, 1, § 3:extremis legio praetenta Britannis, i. e. opposita custodiae causa,
Claud. B. Get. 416.—Trop.A.To hold out or bring forward as an excuse, to allege, pretend, simulate (syn.:B.causor, praetexo): hominis doctissimi nomen tuis immanibus et barbaris moribus (soles) praetendere,
to allege in excuse for, Cic. Vatin. 6, 14:praetendens culpae splendida verba tuae,
Ov. R. Am. 240:legem postulationi suae praetendere,
Liv. 3, 45, 1:quid honestum dictu saltem seditioni praetenditur muliebri?
id. 34, 3, 8:meminisse, quem titulum praetenderitis adversus Philippum,
id. 37, 54, 13:decem legatorum decretum calumniae inpudentissimae,
id. 39, 28, 11: vultum, et tristitiam, et dissentientem a ceteris habitum pessimis moribus praetendebant, Quint. prooem. § 15; Plin. Ep. 4, 16, 3:ignorantia praetendi non potest,
Quint. 7, 1, 35:haec a se factitari praetendebat,
Tac. A. 6, 18:praetendere fessam aetatem et actos labores,
id. ib. 3, 59; Flor. 3, 5, 3:plebeiam facie tenus praetendens humanitatem,
App. M. 10, 23, p. 250, 9.—To put forward, hold out, allege, assert a thing:nec conjugis umquam Praetendi taedas,
I never pretended to be your husband, Verg. A. 4, 338:debitum,
to demand a debt, sue for payment of a debt, Dig. 2, 14, 9. -
12 dēstituō
dēstituō uī, ūtus, ere [de + statuo], to set down, set forth, put away, bring forward, leave alone: alios in convivio (in mockery): ante tribunal regis destitutus, L.: ante pedes destitutum causam dicere, L.— To leave, abandon, forsake, fail: cum alveum aqua destituisset, L.: ut quemque destitueret vadum, lost his footing, L.—Fig., to forsake, abandon, desert, betray: ab Oppianico destitutus: funditores inermīs, Cs.: eundem in septemviratu: defensores, L.: alicuius consiliis destitutus: morando spem, L.: destituti ab omni spe, L.: si destituat spes, alia praesidia molitur, L.: deos Mercede pactā, i. e. defraud of their stipulated reward, H.* * *destituere, destitui, destitutus V TRANSfix/set (in position), set up, make fast; leave destitute/without; render void; desert/leave/abandon/forsake/leave in lurch; disappoint/let down; fail/give up -
13 colloco
col-lŏco ( conl-), āvi, ātum, 1, v. a., to place together, to arrange, to station, lay, put, place, set, set up, erect, etc., a thing (or person) somewhere (class. in prose and poetry; cf.: statuo, pono, sisto).I.Lit.A.In gen.; constr. usu. with in and abl. (cf. Ramsh. Gr. p. 467 sq.; Zumpt, Gr. § 489); more rarely with in and acc.; also with other prepositions, or absol.(α).With in and abl.:(β).istam conloca cruminam in collo plane,
Plaut. As. 3, 3, 67:in rostris collocati,
Cic. Sest. 38, 83:aliquem in cubili,
id. Tusc. 2, 17, 39:in navi,
id. Planc. 41, 97:in custodiā,
id. Phil. 7, 7, 19; id. Par. 3, 2, 25:in solitudine,
id. Lael. 23, 87:uno quidque in loco,
id. de Or. 1, 35, 163:Herculem in concilio caelestium,
id. Off. 3, 5, 25:legiones in cervicibus nostris,
id. Fam. 12, 23, 2; id. Agr. 2, 27, 74:legionem in eis locis hiemandi causā,
Caes. B. G. 3, 1; cf.:exercitum in hibernis,
id. ib. 3, 29 fin.:me in gremio Veneris,
Cat. 66, 56:pedem grabati In collo sibi,
id. 10, 23:insidias bipertito in silvis,
Caes. B. G. 5, 32:quas (copias) in convalle in insidiis,
id. ib. 3, 20:juvenem in latebris,
Verg. G. 4, 424 al.:tabulas bene pictas in bono lumine,
Cic. Brut. 75, 261; id. Pis. 25, 61:supremo In monte saxum,
Hor. Epod. 17, 68:corpus in vestibulo,
Suet. Aug. 100; Cat. 10, 23:praesidia in litore,
Nep. Hann. 11, 4.—With locat. proper names;of towns: classem Miseni et alteram Ravennae,
Suet. Aug. 49:singulas cohortes, Puteolis et Ostiae,
id. Claud. 25:se Athenis collocavit,
established himself, settled there, Cic. Fin. 5, 2, 4.—So also with adv. of place:occupato oppido, ibi praesidium collocavit,
Caes. B. G. 1, 38; 7, 9:ubi iste castra collocarat,
Cic. Verr. 2, 5, 37, § 96. —With in and acc.:(γ).in tabernam vasa et servos,
Plaut. Men. 5, 6, 27:me in arborem,
id. Aul. 4, 8, 6:eam in lectum,
Ter. Eun. 3, 5, 45 (ipsum verbum collocant proprium est, et ascribitur pronubis, Don.):exercitum in provinciam hiemandi gratia,
Sall. J. 61, 2; cf.supra,
Caes. B. G. 3, 1, and 3, 29; cf. also id. ib. 1, 18, B. 1. infra:maxilla ubi in suam sedem collocata est,
Cels. 8, 7.—With simple abl.:(δ).oculos pennis,
Ov. M. 1, 723.—With other prepositions (freq. in Suet.): comites apud ceteros hospites, to lodge, quarter, Cic. Verr. [p. 368] 2, 1, 24, §(ε).63: ut ante suum fundum Miloni insidias conlocaret,
to lay an ambush for, id. Mil. 10, 27:cohortis legionarias quattuor advorsum pedites hostium,
Sall. J. 51, 3:legiones propius Armeniam,
Tac. A. 13, 7; cf.:ipse propior montem suos conlocat,
Sall. J. 49, 1:obsides super se,
Suet. Aug. 43:singulas infra se,
id. Calig. 24:juxta se,
id. Ner. 13:circa se,
id. Tit. 9, consulares super pulpitum, id. Calig. 54:lecticam pro tribunali,
id. Aug. 33.—Absol.: sine tumultu praesidiis conlocatis: Sall. C. 45, 2; cf. Caes. B. G. 3, 4; 4, 33:B.tabulis et signis propalam collocatis,
Cic. de Or. 1, 35, 161:columnas neque rectas, neque e regione,
id. Q. Fr. 3, 1, 1, § 2:lecticae collocabantur,
id. Phil. 5, 6, 18:signum Jovis,
id. Cat. 3, 9, 21:sedes ac domicilium,
id. Verr. 2, 2, 3, § 6:postquam impedimenta collocata animadvertit,
Liv. 44, 37, 1 (cf.:constituere impedimenta,
id. 44, 36, 6):chlamydem, ut pendeat apte,
Ov. M. 2, 734:collocat hasta sues,
lays prostrate, kills, Mart. 5, 65, 10:reliqua signa in subsidio (i. e. ad subsidium) artius conlocat,
Sall. C. 59, 2; so,ceterum exercitum in subsidiis,
id. ib. § 5 Kritz N. cr.:vos, bonae feminae, collocate puellulam (cf. B. 1. infra),
Cat. 61, 184.—Esp.1.To give in marriage:2.filiam alicui,
Tac. Agr. 9 fin.; cf. Suet. Claud. 27; so Cic. Brut. 26, 98; Nep. Att. 19, 4; Suet. Caes. 21; id. Aug. 64; id. Calig. 24; id. Dom. 22 al.:matrem homini nobilissimo,
Caes. B. G. 1, 18:aliquam in matrimonium,
Cic. Div. 1, 46, 104;together with in matrimonio,
Dig. 36, 1, 77:eam in se dignam condicionem,
Plaut. Trin. 1, 2, 122:sororem ex matre et propinquas suas nuptum in alias civitates,
Caes. B. G. 1, 18; so,nuptum,
Plaut. Trin. 3, 3, 7; Col. 4, 3, 6; Dig. 3, 2, 11.—Less freq. absol.:virginem,
Nep. Epam. 3, 5:filiam alicujus,
id. Arist. 3, 3; cf.:in collocandā filiā,
Tac. A. 4, 39:collocantis filiam,
Just. 9, 6, 2.—Collocare pecuniam, dotem, faenus, etc., a mercantile t. t., to give, lay out, invest, advance, place money, a dowry, wealth, etc.:b.rem herilem,
Plaut. Men. 5, 6, 2:in eā provinciā pecunias magnas collocatas habent,
Cic. Imp. Pomp. 7, 18; cf.:pecunias in emptiones praediorum,
Dig. 17, 1, 2:pecunias graviore faenore,
Suet. Aug. 39:curavit, ut in eo fundo dos collocaretur,
Cic. Caecin. 4, 11:nusquam posse eam (pecuniam) melius conlocari,
id. ib. 5, 15:duas patrimonii partes in solo,
Suet. Tib. 48; cf.:duas faenoris partes in agris,
Tac. A. 6, 17:pecuniam idoneis nominibus,
Dig. 35, 2, 88.— Hence,In gen., to employ, invest money in some way:3.patrimonium suum non effudit: in rei publicae salute collocavit,
Cic. Phil. 3, 2, 3:miliens sestertium eā munificentiā collocatum,
Tac. A. 6, 45.—(Like the Gr. protithenai.) To lay out a dead body in state in the vestibulum:II.aliquem sancte ac reverenter in hortis Domitiis,
Capitol. Anton. p. 5; v. Casaub. ad h. l.—Trop. (in good prose; most freq. in Cic. and Quint.).A. (α).With in and abl.:(β).illum multa in pectore suo conlocare oportet,
Plaut. Pers. 1, 1, 8:res est videnda in tuto ut conlocetur,
Ter. Heaut. 4, 3, 11; 4, 3, 17:ut totos se in optimo vitae statu exquirendo collocarent,
employed, occupied themselves, Cic. Tusc. 5, 1, 2; cf.:totum se in cognitione et scientiā,
id. Off. 1, 44, 158:sese palam in meretriciā vitā,
id. Cael. 20, 49:philosophiam in urbibus,
id. Tusc. 5, 4, 10:in animis ego vestris omnes triumphos meos condi et collocari volo,
to be placed, deposited, id. Cat. 3, 11, 26:omne suum studium in doctrinā ac sapientiā,
to apply, employ, id. Q. Fr. 1, 1, 10, § 29:spem in incerto reliqui temporis eventu,
id. Quint. 26, 83:adulescentiam suam in amore et voluptatibus,
to employ, spend, id. Cael. 17, 39:bonas horas male,
Mart. 1, 113, 3:omnium longitudinum et brevitatum in sonis judicium ipsa natura in auribus nostris collocavit,
placed, Cic. Or. 51, 173:in conspectu,
Quint. 7, 1, 4:famam in tuto,
id. 12, 11, 7. —With in and acc.:(γ).in otium se,
Plaut. Merc. 3, 2, 10:homines quattuor In soporem,
to put into the sleep of death, id. Am. 1, 1, 148.—With simple abl.:(δ).et propriis verbis et ordine collocatis,
Quint. 9, 1, 7:ordine collocati sensus,
id. 7, 10, 16. —With other prepositions: est et in nominibus ex diverso collocatis sua gratia, Quint. 9, 3, 86.—(ε).Absol., to set in order, arrange, etc.:B.rem militarem,
Cic. Fam. 2, 13, 3:aedilitas recte collocata,
id. Verr. 2, 5, 14, § 37:tuā nobis auctoritate opus est ad collocandum aliquem civitatis statum,
id. Ep. ad Brut. 1, 15, 12:vix ut iis rebus, quas constituissent, conlocandis atque administrandis tempus daretur,
Caes. B. G. 3, 4: omnibus rebus confectis et collocatis, Auct. B. Alex. 33 fin. —In rhet.: verba collocata, i. e. in their relative positions (opp. simplicia), Cic. Or. 24, 80 sq.:ut apte collocentur (verba),
Quint. 8, prooem. § 26; cf. id. § 31; 10, 2, 13; 8, 1, 1; 10. 1, 4;9, 4, 1 al. —Rare: de cujus moderatione... in prioribus libris satis collocavi (= scripsi, dixi),
have brought forward, put forth, Tac. A. 6, 27 fin. —Acc. to I. B. 2.: quamobrem melius apud bonos quam apud fortunatos beneficium collocari puto, to put or place, as at interest, Cic. Off. 2, 20, 70; id. Verr. 2, 5, 22, § 56:bene,
id. Fam. 13, 28, 3; cf.:ut pecuniae non quaerendae solum ratio est, verum etiam conlocandae... sic gloria et quaerenda et conlocanda ratione est,
id. Off. 2, 12, 42. -
14 conloco
col-lŏco ( conl-), āvi, ātum, 1, v. a., to place together, to arrange, to station, lay, put, place, set, set up, erect, etc., a thing (or person) somewhere (class. in prose and poetry; cf.: statuo, pono, sisto).I.Lit.A.In gen.; constr. usu. with in and abl. (cf. Ramsh. Gr. p. 467 sq.; Zumpt, Gr. § 489); more rarely with in and acc.; also with other prepositions, or absol.(α).With in and abl.:(β).istam conloca cruminam in collo plane,
Plaut. As. 3, 3, 67:in rostris collocati,
Cic. Sest. 38, 83:aliquem in cubili,
id. Tusc. 2, 17, 39:in navi,
id. Planc. 41, 97:in custodiā,
id. Phil. 7, 7, 19; id. Par. 3, 2, 25:in solitudine,
id. Lael. 23, 87:uno quidque in loco,
id. de Or. 1, 35, 163:Herculem in concilio caelestium,
id. Off. 3, 5, 25:legiones in cervicibus nostris,
id. Fam. 12, 23, 2; id. Agr. 2, 27, 74:legionem in eis locis hiemandi causā,
Caes. B. G. 3, 1; cf.:exercitum in hibernis,
id. ib. 3, 29 fin.:me in gremio Veneris,
Cat. 66, 56:pedem grabati In collo sibi,
id. 10, 23:insidias bipertito in silvis,
Caes. B. G. 5, 32:quas (copias) in convalle in insidiis,
id. ib. 3, 20:juvenem in latebris,
Verg. G. 4, 424 al.:tabulas bene pictas in bono lumine,
Cic. Brut. 75, 261; id. Pis. 25, 61:supremo In monte saxum,
Hor. Epod. 17, 68:corpus in vestibulo,
Suet. Aug. 100; Cat. 10, 23:praesidia in litore,
Nep. Hann. 11, 4.—With locat. proper names;of towns: classem Miseni et alteram Ravennae,
Suet. Aug. 49:singulas cohortes, Puteolis et Ostiae,
id. Claud. 25:se Athenis collocavit,
established himself, settled there, Cic. Fin. 5, 2, 4.—So also with adv. of place:occupato oppido, ibi praesidium collocavit,
Caes. B. G. 1, 38; 7, 9:ubi iste castra collocarat,
Cic. Verr. 2, 5, 37, § 96. —With in and acc.:(γ).in tabernam vasa et servos,
Plaut. Men. 5, 6, 27:me in arborem,
id. Aul. 4, 8, 6:eam in lectum,
Ter. Eun. 3, 5, 45 (ipsum verbum collocant proprium est, et ascribitur pronubis, Don.):exercitum in provinciam hiemandi gratia,
Sall. J. 61, 2; cf.supra,
Caes. B. G. 3, 1, and 3, 29; cf. also id. ib. 1, 18, B. 1. infra:maxilla ubi in suam sedem collocata est,
Cels. 8, 7.—With simple abl.:(δ).oculos pennis,
Ov. M. 1, 723.—With other prepositions (freq. in Suet.): comites apud ceteros hospites, to lodge, quarter, Cic. Verr. [p. 368] 2, 1, 24, §(ε).63: ut ante suum fundum Miloni insidias conlocaret,
to lay an ambush for, id. Mil. 10, 27:cohortis legionarias quattuor advorsum pedites hostium,
Sall. J. 51, 3:legiones propius Armeniam,
Tac. A. 13, 7; cf.:ipse propior montem suos conlocat,
Sall. J. 49, 1:obsides super se,
Suet. Aug. 43:singulas infra se,
id. Calig. 24:juxta se,
id. Ner. 13:circa se,
id. Tit. 9, consulares super pulpitum, id. Calig. 54:lecticam pro tribunali,
id. Aug. 33.—Absol.: sine tumultu praesidiis conlocatis: Sall. C. 45, 2; cf. Caes. B. G. 3, 4; 4, 33:B.tabulis et signis propalam collocatis,
Cic. de Or. 1, 35, 161:columnas neque rectas, neque e regione,
id. Q. Fr. 3, 1, 1, § 2:lecticae collocabantur,
id. Phil. 5, 6, 18:signum Jovis,
id. Cat. 3, 9, 21:sedes ac domicilium,
id. Verr. 2, 2, 3, § 6:postquam impedimenta collocata animadvertit,
Liv. 44, 37, 1 (cf.:constituere impedimenta,
id. 44, 36, 6):chlamydem, ut pendeat apte,
Ov. M. 2, 734:collocat hasta sues,
lays prostrate, kills, Mart. 5, 65, 10:reliqua signa in subsidio (i. e. ad subsidium) artius conlocat,
Sall. C. 59, 2; so,ceterum exercitum in subsidiis,
id. ib. § 5 Kritz N. cr.:vos, bonae feminae, collocate puellulam (cf. B. 1. infra),
Cat. 61, 184.—Esp.1.To give in marriage:2.filiam alicui,
Tac. Agr. 9 fin.; cf. Suet. Claud. 27; so Cic. Brut. 26, 98; Nep. Att. 19, 4; Suet. Caes. 21; id. Aug. 64; id. Calig. 24; id. Dom. 22 al.:matrem homini nobilissimo,
Caes. B. G. 1, 18:aliquam in matrimonium,
Cic. Div. 1, 46, 104;together with in matrimonio,
Dig. 36, 1, 77:eam in se dignam condicionem,
Plaut. Trin. 1, 2, 122:sororem ex matre et propinquas suas nuptum in alias civitates,
Caes. B. G. 1, 18; so,nuptum,
Plaut. Trin. 3, 3, 7; Col. 4, 3, 6; Dig. 3, 2, 11.—Less freq. absol.:virginem,
Nep. Epam. 3, 5:filiam alicujus,
id. Arist. 3, 3; cf.:in collocandā filiā,
Tac. A. 4, 39:collocantis filiam,
Just. 9, 6, 2.—Collocare pecuniam, dotem, faenus, etc., a mercantile t. t., to give, lay out, invest, advance, place money, a dowry, wealth, etc.:b.rem herilem,
Plaut. Men. 5, 6, 2:in eā provinciā pecunias magnas collocatas habent,
Cic. Imp. Pomp. 7, 18; cf.:pecunias in emptiones praediorum,
Dig. 17, 1, 2:pecunias graviore faenore,
Suet. Aug. 39:curavit, ut in eo fundo dos collocaretur,
Cic. Caecin. 4, 11:nusquam posse eam (pecuniam) melius conlocari,
id. ib. 5, 15:duas patrimonii partes in solo,
Suet. Tib. 48; cf.:duas faenoris partes in agris,
Tac. A. 6, 17:pecuniam idoneis nominibus,
Dig. 35, 2, 88.— Hence,In gen., to employ, invest money in some way:3.patrimonium suum non effudit: in rei publicae salute collocavit,
Cic. Phil. 3, 2, 3:miliens sestertium eā munificentiā collocatum,
Tac. A. 6, 45.—(Like the Gr. protithenai.) To lay out a dead body in state in the vestibulum:II.aliquem sancte ac reverenter in hortis Domitiis,
Capitol. Anton. p. 5; v. Casaub. ad h. l.—Trop. (in good prose; most freq. in Cic. and Quint.).A. (α).With in and abl.:(β).illum multa in pectore suo conlocare oportet,
Plaut. Pers. 1, 1, 8:res est videnda in tuto ut conlocetur,
Ter. Heaut. 4, 3, 11; 4, 3, 17:ut totos se in optimo vitae statu exquirendo collocarent,
employed, occupied themselves, Cic. Tusc. 5, 1, 2; cf.:totum se in cognitione et scientiā,
id. Off. 1, 44, 158:sese palam in meretriciā vitā,
id. Cael. 20, 49:philosophiam in urbibus,
id. Tusc. 5, 4, 10:in animis ego vestris omnes triumphos meos condi et collocari volo,
to be placed, deposited, id. Cat. 3, 11, 26:omne suum studium in doctrinā ac sapientiā,
to apply, employ, id. Q. Fr. 1, 1, 10, § 29:spem in incerto reliqui temporis eventu,
id. Quint. 26, 83:adulescentiam suam in amore et voluptatibus,
to employ, spend, id. Cael. 17, 39:bonas horas male,
Mart. 1, 113, 3:omnium longitudinum et brevitatum in sonis judicium ipsa natura in auribus nostris collocavit,
placed, Cic. Or. 51, 173:in conspectu,
Quint. 7, 1, 4:famam in tuto,
id. 12, 11, 7. —With in and acc.:(γ).in otium se,
Plaut. Merc. 3, 2, 10:homines quattuor In soporem,
to put into the sleep of death, id. Am. 1, 1, 148.—With simple abl.:(δ).et propriis verbis et ordine collocatis,
Quint. 9, 1, 7:ordine collocati sensus,
id. 7, 10, 16. —With other prepositions: est et in nominibus ex diverso collocatis sua gratia, Quint. 9, 3, 86.—(ε).Absol., to set in order, arrange, etc.:B.rem militarem,
Cic. Fam. 2, 13, 3:aedilitas recte collocata,
id. Verr. 2, 5, 14, § 37:tuā nobis auctoritate opus est ad collocandum aliquem civitatis statum,
id. Ep. ad Brut. 1, 15, 12:vix ut iis rebus, quas constituissent, conlocandis atque administrandis tempus daretur,
Caes. B. G. 3, 4: omnibus rebus confectis et collocatis, Auct. B. Alex. 33 fin. —In rhet.: verba collocata, i. e. in their relative positions (opp. simplicia), Cic. Or. 24, 80 sq.:ut apte collocentur (verba),
Quint. 8, prooem. § 26; cf. id. § 31; 10, 2, 13; 8, 1, 1; 10. 1, 4;9, 4, 1 al. —Rare: de cujus moderatione... in prioribus libris satis collocavi (= scripsi, dixi),
have brought forward, put forth, Tac. A. 6, 27 fin. —Acc. to I. B. 2.: quamobrem melius apud bonos quam apud fortunatos beneficium collocari puto, to put or place, as at interest, Cic. Off. 2, 20, 70; id. Verr. 2, 5, 22, § 56:bene,
id. Fam. 13, 28, 3; cf.:ut pecuniae non quaerendae solum ratio est, verum etiam conlocandae... sic gloria et quaerenda et conlocanda ratione est,
id. Off. 2, 12, 42. -
15 fero
fĕro, tuli, latum, ferre (ante-class. redupl. form in the tempp. perff.:I.tetuli,
Plaut. Am. 2, 2, 84; 168; id. Men. 4, 2, 25; 66; id. Rud. prol. 68: tetulisti, Att. and Caecil. ap. Non. 178, 17 sq.:tetulit,
Plaut. Most. 2, 2, 40; id. Men. 2, 3, 30; Ter. And. 5, 1, 13:tetulerunt,
Lucr. 6, § 672:tetulissem,
Ter. And. 4, 5, 13:tetulisse,
Plaut. Rud. 4, 1, 2:tetulero,
id. Cist. 3, 19:tetulerit,
id. Poen. 3, 1, 58; id. Rud. 4, 3, 101), v. a. and n. [a wide-spread root; Sanscr. bhar-, carry, bharas, burden; Gr. pherô; Goth. bar, bairo, bear, produce, whence barn, child; Anglo-Saxon beran, whence Engl. bear, birth; cf. Curt. Gr. Etym. p. 300; Fick, Vergl. Wort. p. 135. The perf. forms, tuli, etc., from the root tul-, tol-; Sanscr. tol-jami, lift, weigh; Gr. tlênai, endure, cf. talas, talanton; Lat. tollo, tolerare, (t)latus, etc. Cf. Goth. thulan, Germ. dulden, Geduld; Anglo-Sax. tholian, suffer. Supine latum, i. e. tlatum; cf. supra; v. Curt. Gr. Etym. p. 220; Corss. Ausspr. 2, 73], to bear, carry, bring. (For syn. cf.: gero, porto, bajulo, veho; effero, infero; tolero, patior, sino, permitto, etc.)Lit.A.In gen.:B.ferri proprie dicimus, quae quis suo corpore bajulat, portari ea, quae quis in jumento secum ducit, agi ea, quae animalia sunt,
Dig. 50, 16, 235: oneris quidvis feret, Ter. Ph. 3, 3, 29:quin te in fundo conspicer fodere aut arare aut aliquid ferre,
id. Heaut. 1, 1, 17:numerus eorum, qui arma ferre possent,
Caes. B. G. 1, 29, 1:arma et vallum,
Hor. Epod. 9, 13:sacra Junonis,
id. S. 1, 3, 11:cadaver nudis humeris (heres),
id. ib. 2, 5, 86:argentum ad aliquem,
Plaut. As. 3, 3, 142; cf.:symbolum filio,
id. Bacch. 2, 3, 30:olera et pisciculos minutos ferre obolo in cenam seni,
Ter. And. 2, 2, 32; cf.:vina et unguenta et flores,
Hor. C. 2, 3, 14:discerpta ferentes Memora gruis,
id. S. 2, 8, 86; cf.:talos, nucesque sinu laxo,
id. ib. 2, 3, 172:in Capitolium faces,
Cic. Lael. 11, 37:iste operta lectica latus per oppidum est ut mortuus,
id. Phil. 2, 41, 106:lectica in Capitolium latus est,
Suet. Claud. 2:circa judices latus (puer),
Quint. 6, 1, 47:prae se ferens (in essedo) Darium puerum,
Suet. Calig. 19.— Poet. with inf.:natum ad Stygios iterum fero mergere fontes,
Stat. Ach. 1, 134.—Prov.:ferre aliquem in oculis, or simply oculis,
i. e. to hold dear, love exceedingly, Cic. Phil. 6, 4, 11; id. Q. Fr. 3, 1, 3, § 9; Q. Cic. Fam. 16, 27, 2.—In partic.1.With the idea of motion predominating, to set in motion, esp. to move onward quickly or rapidly, to bear, lead, conduct, or drive away; with se or mid. (so esp. freq.), to move or go swiftly, to haste, speed, betake one's self; and of things, to flow, mount, run down.(α).Act.:(β).ubi in rapidas amnis dispeximus undas: Stantis equi corpus transvorsum ferre videtur Vis, et in advorsum flumen contrudere raptim: Et, quocumque oculos trajecimus, omnia ferri Et fluere assimili nobis ratione videntur,
Lucr. 4, 422 sq.:ubi cernimus alta Exhalare vapore altaria, ferreque fumum,
to send up, id. 3, 432; cf.:vis ut vomat ignes, Ad caelumque ferat flammai fulgura rursum,
id. 1, 725; and:caelo supinas si tuleris manus,
raisest, Hor. C. 3, 23, 1:te rursus in bellum resorbens Unda fretis tulit aestuosis,
id. ib. 2, 7, 16; cf.:ire, pedes quocumque ferent,
id. Epod. 16, 21; and:me per Aegaeos tumultus Aura feret,
id. C. 3, 29, 64:signa ferre,
to put the standards in motion, to break up, Caes. B. G. 1, 39 fin.; 1, 40, 12; Liv. 10, 5, 1 al.:pol, si id scissem, numquam huc tetulissem pedem,
have stirred foot, have come, Ter. And. 4, 5, 13:pedem,
Verg. A. 2, 756; Val. Fl. 7, 112:gressum,
to walk, Lucr. 4, 681; cf.:agiles gressus,
Sil. 3, 180:vagos gradus,
Ov. M. 7, 185:vestigia,
Sil. 9, 101:vagos cursus,
id. 9, 243.— Absol.:quo ventus ferebat,
bore, drove, Caes. B. G. 3, 15, 3:interim, si feret flatus, danda sunt vela,
Quint. 10, 3, 7:itinera duo, quae extra murum ad portum ferebant,
led, Caes. B. C. 1, 27, 4:pergit ad speluncam, si forte eo vestigia ferrent,
Liv. 1, 7, 6.—Prov.:in silvam ligna ferre,
to carry coals to Newcastle, Hor. S. 1, 10, 34.—With se or mid., to move or go swiftly, to hasten, rush:2.cum ipsa paene insula mihi sese obviam ferre vellet,
to meet, Cic. Planc. 40, 96; cf.:non dubitaverim me gravissimis tempestatibus obvium ferre,
id. Rep. 1, 4:hinc ferro accingor rursus... meque extra tecta ferebam,
Verg. A. 2, 672; 11, 779:grassatorum plurimi palam se ferebant,
Suet. Aug. 32.—Of things as subjects:ubi forte ita se tetulerunt semina aquarum,
i. e. have collected themselves, Lucr. 6, 672.—Mid.:ad eum omni celeritate et studio incitatus ferebatur,
proceeded, Caes. B. C. 3, 78, 2:alii aliam in partem perterriti ferebantur,
betook themselves, fled, id. B. G. 2, 24, 3:(fera) supra venabula fertur,
rushes, springs, Verg. A. 9, 553:huc juvenis nota fertur regione viarum,
proceeds, id. ib. 11, 530:densos fertur moribundus in hostes,
rushes, id. ib. 2, 511:quocumque feremur, danda vela sunt,
Cic. Or. 23, 75; cf.:non alto semper feremur,
Quint. 12, 10, 37:ego, utrum Nave ferar magna an parva, ferar unus et idem,
Hor. Ep. 2, 2, 200:non tenui ferar Penna biformis per liquidum aethera Vates,
fly, id. C. 2, 20, 1.—Of inanimate subjects:(corpuscula rerum) ubi tam volucri levitate ferantur,
move, Lucr. 4, 195; cf.:quae cum mobiliter summa levitate feruntur,
id. 4, 745; cf.:tellus neque movetur et infima est, et in eam feruntur omnia nutu suo pondera,
Cic. Rep. 6, 17 fin.:Rhenus longo spatio per fines Nantuatium, etc.... citatus fertur,
flows, Caes. B. G. 4, 10, 3; cf. Hirt. B. [p. 738] G. 8, 40, 3:ut (flamma) ad caelum usque ferretur,
ascended, arose, Suet. Aug. 94.—Rarely ferre = se ferre: quem procul conspiciens ad se ferentem pertimescit,
Nep. Dat. 4 fin. —To carry off, take away by force, as a robber, etc.: to plunder, spoil, ravage:3.alii rapiunt incensa feruntque Pergama,
Verg. A. 2, 374:postquam te (i. e. exstinctum Daphnin) fata tulerunt,
snatched away, id. E. 5, 34. So esp. in the phrase ferre et agere, of taking booty, plundering, where ferre applies to portable things, and agere to men and cattle; v. ago.—To bear, produce, yield:4.plurima tum tellus etiam majora ferebat, etc.,
Lucr. 5, 942 sq.; cf.:quae autem terra fruges ferre, et, ut mater, cibos suppeditare possit,
Cic. Leg. 2, 27, 67:quem (florem) ferunt terrae solutae,
Hor. C. 1, 4, 10:quibus jugera fruges et Cererem ferunt,
id. ib. 3, 24, 13:angulus iste feret piper et thus,
id. Ep. 1, 14, 23:(olea) fructum ramis pluribus feret,
Quint. 8, 3, 10.— Absol.:ferundo arbor peribit,
Cato, R. R. 6, 2.—Of a woman or sheanimal, to bear offspring, be pregnant:5.ignorans nurum ventrem ferre,
Liv. 1, 34, 3;of animals: equa ventrem fert duodecim menses, vacca decem, ovis et capra quinque, sus quatuor,
Varr. R. R. 2, 1, 19; cf.:cervi octonis mensibus ferunt partus,
Plin. 8, 32, 50, § 112:nec te conceptam saeva leaena tulit,
Tib. 3, 4, 90.— Poet.:quem tulerat mater claro Phoenissa Laconi,
i. e. had borne, Sil. 7, 666.—To offer as an oblation:6.liba et Mopsopio dulcia melle feram,
Tib. 1, 7, 54; so,liba,
id. 1, 10, 23:lancesque et liba Baccho,
Verg. G. 2, 394:tura superis, altaribus,
Ov. M. 11, 577.—To get, receive, acquire, obtain, as gain, a reward, a possession, etc.:II.quod posces, feres,
Plaut. Merc. 2, 3, 106; cf.: quodvis donum et praemium a me optato;id optatum feres,
Ter. Eun. 5, 8, 27:fructus ex sese (i. e. re publica) magna acerbitate permixtos tulissem,
Cic. Planc. 38, 92:partem praedae,
id. Rosc. Am. 37, 107:ille crucem pretium sceleris tulit, hic diadema,
Juv. 13, 105:coram rege sua de paupertate tacentes Plus poscente ferent,
Hor. Ep. 1, 17, 44.Trop.A.In gen., to bear, carry, bring:B.satis haec tellus morbi caelumque mali fert,
bears, contains, Lucr. 6, 663;veterrima quaeque, ut ea vina, quae vetustatem ferunt, esse debent suavissima,
which carry age, are old, Cic. Lael. 19, 67:scripta vetustatem si modo nostra ferent,
will have, will attain to, Ov. Tr. 5, 9, 8:nomen alicujus,
to bear, have, Cic. Off. 3, 18, 74; cf.:insani sapiens nomen ferat, aequus iniqui,
Hor. Ep. 1, 6, 15:nomen,
Suet. Aug. 101; id. Calig. 47:cognomen,
id. Aug. 43; id. Galb. 3; cf.:ille finis Appio alienae personae ferendae fuit,
of bearing an assumed character, Liv. 3, 36, 1:Archimimus personam ejus ferens,
personating, Suet. Vesp. 19; cf.also: (Garyophyllon) fert et in spinis piperis similitudinem,
Plin. 12, 7, 15, § 30: fer mi auxilium, bring assistance, aid, help, Enn. ap. Cic. Ac. 2, 28, 29 (Trag. v. 50 ed. Vahl.); cf.:alicui opem auxiliumque ferre,
Cic. Verr. 2, 2, 3, § 9:auxilium alicui,
Plaut. Stich. 2, 2, 5; Ter. And. 1, 1, 115; Cic. Cat. 2, 9, 19; Caes. B. G. 1, 13, 5; 4, 12, 5; Hor. Epod. 1, 21 et saep.: opem, Enn. ap. Cic. Div. 1, 31, 66 (Trag. v. 86 ed. Vahl.):opem alicui,
Plaut. Bacch. 4, 3, 23; Ter. And. 3, 1, 15; id. Ad. 3, 4, 41; Cic. Rab. Perd. 1, 3 (with succurrere saluti); id. Fin. 2, 35, 118 (with salutem); id. Fam. 5, 4, 2:subsidium alicui,
Caes. B. G. 2, 26, 2:condicionem,
to proffer, id. ib. 4, 11, 3; cf. Cic. Rosc. Am. 11, 30:Coriolanus ab sede sua cum ferret matri obviae complexum,
offered, Liv. 2, 40, 5:si qua fidem tanto est operi latura vetustas,
will bring, procure, Verg. A. 10, 792:ea vox audita laborum Prima tulit finem,
id. ib. 7, 118: suspicionem falsam, to entertain suspicion, Enn. ap. Non. 511, 5 (Trag. v. 348 ed. Vahl.).—In partic.1.(Acc. to I. B. 1.) To move, to bring, lead, conduct, drive, raise:2.quem tulit ad scenam ventoso gloria curru,
Hor. Ep. 2, 1, 177; so,animi quaedam ingenita natura... recta nos ad ea, quae conveniunt causae, ferant,
Quint. 5, 10, 123; cf. absol.:nisi illud, quod eo, quo intendas, ferat deducatque, cognoris,
Cic. de Or. 1, 30, 135:exstincti ad caelum gloria fertur,
Lucr. 6, 8; cf.:laudibus aliquem in caelum ferre,
to extol, praise, Cic. Fam. 10, 26, 2; cf. id. Rep. 1, 43; Quint. 10, 1, 99; Suet. Otho, 12; id. Vesp. 6:eam pugnam miris laudibus,
Liv. 7, 10, 14; cf.:saepe rem dicendo subiciet oculis: saepe supra feret quam fieri possit,
wilt exalt, magnify, Cic. Or. 40, 139:ferte sermonibus et multiplicate fama bella,
Liv. 4, 5, 6:ferre in majus vero incertas res fama solet,
id. 21, 32, 7:crudelitate et scelere ferri,
to be impelled, carried away, Cic. Clu. 70, 199:praeceps amentia ferebare,
id. Verr. 2, 5, 46, § 121; cf.:ferri avaritia,
id. Quint. 11, 38:orator suo jam impetu fertur,
Quint. 12 praef. §3: eloquentia, quae cursu magno sonituque ferretur,
Cic. Or. 28, 97; cf.:(eloquentia) feratur non semitis sed campis,
Quint. 5, 14, 31:oratio, quae ferri debet ac fluere,
id. 9, 4, 112; cf.:quae (historia) currere debet ac ferri,
id. 9, 4, 18; so often: animus fert (aliquem aliquo), the mind moves one to any thing:quo cujusque animus fert, eo discedunt,
Sall. J. 54, 4; cf.:milites procurrentes consistentesque, quo loco ipsorum tulisset animus,
Liv. 25, 21, 5; and:qua quemque animus fert, effugite superbiam regiam,
id. 40, 4, 14:si maxime animus ferat,
Sall. C. 58, 6; cf. Ov. M. 1, 775.—With an object-clause, the mind moves one to do any thing, Ov. M. 1, 1; Luc. 1, 67; Suet. Otho, 6; cf.also: mens tulit nos ferro exscindere Thebas,
Stat. Th. 4, 753.—(Acc. to I. B. 2.) To carry off, take away:3.omnia fert aetas, animum quoque,
Verg. E. 9, 51:postquam te fata tulerunt,
id. ib. 5, 34:invida Domitium fata tulere sibi,
Anthol. Lat. 4, 123, 8;like efferre,
to carry forth to burial, Ov. Tr. 1, 3, 89.—(Acc. to I. B. 3.) To bear, bring forth, produce:4.haec aetas prima Athenis oratorem prope perfectum tulit,
Cic. Brut. 12, 45:aetas parentum, pejor avis, tulit Nos nequiores,
Hor. C. 3, 6, 46:Curium tulit et Camillum Saeva paupertas,
id. ib. 1, 12, 42.—(Acc. to I. B. 6.) To bear away, to get, obtain, receive:5. a.Cotta et Sulpicius omnium judicio facile primas tulerunt,
Cic. Brut. 49, 183:palmam,
to carry off, win, id. Att. 4, 15, 6:victoriam ex inermi,
to gain, Liv. 39, 51, 10; 2, 50, 2; 8, 8, 18:gratiam et gloriam annonae levatae,
id. 4, 12, 8:maximam laudem inter suos,
Caes. B. G. 6, 21, 4:centuriam, tribus,
i. e. to get their votes, Cic. Planc. 20, 49; 22, 53; id. Phil. 2, 2, 4:suffragia,
Suet. Caes. 13 (diff. from 8. a.):responsum ab aliquo,
to receive, Cic. Cat. 1, 8, 19; Caes. B. G. 6, 4 fin.:repulsam a populo,
Cic. Tusc. 5, 19, 54:repulsam,
id. de Or. 2, 69 fin.; id. Phil. 11, 8, 19; id. Att. 5, 19 al.: calumniam, i. e. to be convicted of a false accusation, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 8, 1:ita ut filius partem dimidiam hereditatis ferat,
Gai. Inst. 3, 8:singulas portiones,
id. ib. 3, 16; 61.—To bear in any manner.(α).With acc.: servi injurias nimias aegre ferunt, Cato ap. Gell. 10, 3, 17:(β).(onus senectutis) modice ac sapienter sicut omnia ferre,
Cic. de Sen. 1, 2:aegre ferre repulsam consulatus,
id. Tusc. 4, 17, 40:hoc moderatiore animo ferre,
id. Fam. 6, 1, 6:aliquid toleranter,
id. ib. 4, 6, 2:clementer,
id. Att. 6, 1, 3:quod eo magis ferre animo aequo videmur, quia, etc.,
id. Verr. 2, 5, 48, § 126:ut tu fortunam, sic nos te, Celse, feremus,
Hor. Ep. 1, 8, 17.—With an object-clause:(γ).ut si quis aegre ferat, se pauperem esse,
take it ill, Cic. Tusc. 4, 27, 59:hoc ereptum esse, graviter et acerbe ferre,
id. Verr. 2, 1, 58, § 152:quomodo ferant veterani, exercitum Brutum habere,
id. Phil. 10, 7, 15.—With de:(δ).de Lentulo scilicet sic fero, ut debeo,
Cic. Att. 4, 6, 1:quomodo Caesar ferret de auctoritate perscripta,
id. ib. 5, 2, 3:numquid moleste fers de illo, qui? etc.,
id. ib. 6, 8, 3.—Absol.:b. (α).sin aliter acciderit, humaniter feremus,
Cic. Att. 1, 2, 1:si mihi imposuisset aliquid, animo iniquo tulissem,
id. ib. 15, 26, 4.—With acc.: quis hanc contumeliam, quis hoc imperium, quis hanc servitutem ferre potest? Cato ap. Gell. 10, 3, 17:(β).qui potentissimorum hominum contumaciam numquam tulerim, ferrem hujus asseclae?
Cic. Att. 6, 3, 6:cujus desiderium civitas ferre diutius non potest,
id. Phil. 10, 10, 21:cogitandi non ferebat laborem,
id. Brut. 77, 268:unum impetum nostrorum,
Caes. B. G. 3, 19, 3:vultum atque aciem oculorum,
id. ib. 1, 39, 1:cohortatio gravior quam aures Sulpicii ferre didicissent,
to hear unmoved, Cic. Phil. 9, 4, 9:vultum,
Hor. S. 1, 6, 121:multa tulit fecitque puer, sudavit et alsit,
id. A. P. 413:spectatoris fastidia,
id. Ep. 2, 1, 215:fuisse (Epaminondam) patientem suorumque injurias ferentem civium,
Nep. Epam. 7.—Of personal objects:quem ferret, si parentem non ferret suum?
brook, Ter. Heaut. 1, 2, 28:optimates quis ferat, qui, etc.,
Cic. Rep. 1, 33:vereor, ut jam nos ferat quisquam,
Quint. 8, 3, 25:an laturi sint Romani talem regem,
id. 7, 1, 24:quis enim ferat puerum aut adolescentulum, si, etc.,
id. 8, 5, 8.—With an object-clause:(γ).ferunt aures hominum, illa... laudari,
Cic. de Or. 2, 84, 344:non feret assiduas potiori te dare noctes,
Hor. Epod. 15, 13; Ov. M. 2, 628:illa quidem in hoc opere praecipi quis ferat?
Quint. 11, 3, 27; 11, 1, 69:servo nubere nympha tuli,
Ov. H. 5, 12; cf.:alios vinci potuisse ferendum est,
id. M. 12, 555. —With quod:6.quod rapta, feremus, dummodo reddat eam,
Ov. M. 5, 520:illud non ferendum, quod, etc.,
Quint. 11, 3, 131. —With the access, notion of publicity, to make public, to disclose, show, exhibit:b.eum ipsum dolorem hic tulit paulo apertius,
Cic. Planc. 14, 34; cf.:laetitiam apertissime tulimus omnes,
id. Att. 14, 13, 2:neque id obscure ferebat nec dissimulare ullo modo poterat,
id. Clu. 19, 54:haud clam tulit iram adversus praetorem,
Liv. 31, 47, 4; cf.:tacite ejus verecundiam non tulit senatus, quin, etc.,
id. 5, 28, 1.—Prae se ferre, to show, manifest, to let be seen, to declare:7.cujus rei tantae facultatem consecutum esse me, non profiteor: secutum me esse, prae me fero,
Cic. N. D. 1, 5, 12:noli, quaeso, prae te ferre, vos plane expertes esse doctrinae,
id. ib. 2, 18, 47:non mediocres terrores... prae se fert et ostentat,
id. Att. 2, 23, 3:hanc virtutem prae se ferunt,
Quint. 2, 13, 11:liberalium disciplinarum prae se scientiam tulit,
id. 12, 11, 21:magnum animum (verba),
id. 11, 1, 37.—Of inanim. and abstr. subjects:(comae) turbatae prae se ferre aliquid affectus videntur,
Quint. 11, 3, 148:oratio prae se fert felicissimam facilitatem,
id. 10, 1, 11.—Of speech, to report, relate, make known, assert, celebrate:b.haec omnibus ferebat sermonibus,
Caes. B. C. 2, 17, 2:alii alia sermonibus ferebant Romanos facturos,
Liv. 33, 32, 3:ferte sermonibus et multiplicate fama bella,
id. 4, 5, 6:patres ita fama ferebant, quod, etc.,
id. 23, 31, 13; cf. with acc.:hascine propter res maledicas famas ferunt,
Plaut. Trin. 1, 2, 149:famam,
id. Pers. 3, 1, 23:fama eadem tulit,
Tac. A. 1, 5; cf. id. ib. 15, 60:nec aliud per illos dies populus credulitate, prudentes diversa fama, tulere,
talk about, id. ib. 16, 2:inimici famam non ita, ut nata est, ferunt,
Plaut. Pers. 3, 1, 23:quod fers, cedo,
tell, say, Ter. Ph. 5, 6, 17:nostra (laus) semper feretur et praedicabitur, etc.,
Cic. Arch. 9, 21.—With an object-clause:cum ipse... acturum se id per populum aperte ferret,
Liv. 28, 40, 2; id. ib. §1: saepe homines morbos magis esse timendos ferunt quam Tartara leti,
Lucr. 3, 42:Prognen ita velle ferebat,
Ov. M. 6, 470; 14, 527:ipsi territos se ferebant,
Tac. H. 4, 78; id. A. 4, 58; 6, 26 (32); cf.:mihi fama tulit fessum te caede procubuisse, etc.,
Verg. A. 6, 503:commentarii ad senatum missi ferebant, Macronem praesedisse, etc.,
Tac. A. 6, 47 (53).—Ferunt, fertur, feruntur, etc., they relate, tell, say; it is said, it appears, etc.—With inf.:c.quin etiam Xenocratem ferunt, cum quaereretur ex eo, etc... respondisse, etc.,
Cic. Rep. 1, 2:fuisse quendam ferunt Demaratum, etc.,
id. ib. 2, 19:quem ex Hyperboreis Delphos ferunt advenisse,
id. N. D. 3, 23, 57; Hor. C. 3, 17, 2:homo omnium in dicendo, ut ferebant, accrrimus et copiosissimus,
Cic. de Or. 1, 11, 45:Ceres fertur fruges... mortalibus instituisse,
Lucr. 5, 14:in Syria quoque fertur item locus esse, etc.,
id. 6, 755:is Amulium regem interemisse fertur,
Cic. Rep. 2, 3:qui in contione dixisse fertur,
id. ib. 2, 10 fin.:quam (urbem) Juno fertur terris omnibus unam coluisse,
Verg. A. 1, 15:non sat idoneus Pugnae ferebaris,
you were accounted, held, Hor. C. 2, 19, 27:si ornate locutus est, sicut fertur et mihi videtur,
Cic. de Or. 1, 11, 49; cf.: cum quaestor ex Macedonia venissem Athenas florente [p. 739] Academia, ut temporibus illis ferebatur, id. ib. § 45.—To give out, to pass off a person or thing by any name or for any thing; and, in the pass., to pass for any thing, to pass current:8.hunc (Mercurium) omnium inventorem artium ferunt,
Caes. B. G. 6, 17, 1:ut Servium conditorem posteri fama ferrent,
Liv. 1, 42, 4:qui se Philippum regiaeque stirpis ferebat, cum esset ultimae,
set himself up for, boast, Vell. 1, 11, 1:avum M. Antonium, avunculum Augustum ferens,
boasting of, Tac. A. 2, 43; cf.:qui ingenuum se et Lachetem mutato nomine coeperat ferre,
Suet. Vesp. 23:ante Periclem, cujus scripta quaedam feruntur,
Cic. Brut. 7, 27 (quoted paraphrastically, Quint. 3, 1, 12): sub nomine meo libri ferebantur artis rhetoricae, Quint. prooem. 7; cf.:cetera, quae sub nomine meo feruntur,
id. 7, 2, 24; Suet. Caes. 55; id. Aug. 31; id. Caes. 20:multa ejus (Catonis) vel provisa prudenter vel acta constanter vel responsa acute ferebantur,
Cic. Lael. 2, 6:qua ex re in pueritia nobilis inter aequales ferebatur,
Nep. Att. 1, 3.—Polit. and jurid. t. t.a.Suffragium or sententiam, to give in one's vote, to vote, Varr. R. R. 3, 2, 1; cf.:b.ferunt suffragia,
Cic. Rep. 1, 31; id. Fam. 11, 27, 7:de quo foedere populus Romanus sententiam non tulit,
id. Balb. 15, 34; cf.:de quo vos (judices) sententiam per tabellam feretis,
id. Verr. 2, 4, 47, § 104;so of the voting of judges,
id. Clu. 26, 72;of senators: parcite, ut sit qui in senatu de bello et pace sententiam ferat,
id. Verr. 2, 2, 31, § 76; cf. id. Fam. 11, 21, 2.—Legem (privilegium, rogationem) ad populum, or absol., to bring forward or move a proposition, to propose a law, etc.:c.perniciose Philippus in tribunatu, cum legem agrariam ferret, etc.,
Cic. Off. 2, 21, 73; cf. id. Sull. 23, 65:quae lex paucis his annis lata esset,
id. Corn. 1, 3 (vol. xi. p. 10 B. and K.):familiarissimus tuus de te privilegium tulit, ut, etc.,
id. Par. 4, 32:Sullam illam rogationem de se nolle ferri (shortly before: Lex ferri coepta),
id. Sull. 23, 65:rogationem de aliquo, contra or in aliquem, ad populum, ad plebem,
id. Balb. 14, 33; id. Clu. 51, 140; id. Brut. 23, 89; Caes. B. C. 3, 1, 4; Liv. 33, 25, 7:nescis, te ipsum ad populum tulisse, ut, etc.,
proposed a bill, Cic. Phil. 2, 43, 100:ut P. Scaevola tribunus plebis ferret ad plebem, vellentne, etc.,
id. Fin. 2, 16, 54; cf. Liv. 33, 25, 6:quod Sulla ipse ita tulit de civitate, ut, etc.,
Cic. Caecin. 35, 102:nihil de judicio ferebat,
id. Sull. 22, 63:cum, ut absentis ratio haberetur, ferebamus,
id. Att. 7, 6, 2.— Impers.:lato ut solet ad populum, ut equum escendere liceret,
Liv. 23, 14, 2. —Judicem, said of the plaintiff, to offer or propose to the defendant as judge:9.quem ego si ferrem judicem, refugere non deberet,
Cic. Rosc. Com. 15, 45; id. de Or. 2, 70, 285.—Hence, judicem alicui, in gen., to propose a judge to, i. e. to bring a suit against, to sue a person:se iterum ac saepius judicem illi ferre,
Liv. 3, 57, 5; 3, 24, 5; 8, 33, 8.—Mercant. t. t., to enter, to set or note down a sum in a book:10.quod minus Dolabella Verri acceptum rettulit, quam Verres illi expensum tulerit, etc.,
i. e. has set down as paid, has paid, Cic. Verr. 2, 1, 39, § 100 sq., v. expendo.—Absol., of abstr. subjects, to require, demand, render necessary; to allow, permit, suffer:ita sui periculi rationes ferre ac postulare,
Cic. Verr. 2, 5, 40, § 105; cf.:gravioribus verbis uti, quam natura fert,
id. Quint. 18, 57: quid ferat Fors, Enn. ap. Cic. Off. 1, 12, 38 (Ann. 203 ed. Vahl.):quamdiu voluntas Apronii tulit,
Cic. Verr. 2, 3, 23, § 57:ut aetas illa fert,
as is usual at that time of life, id. Clu. 60, 168:ad me, ut tempora nostra, non ut amor tuus fert, vere perscribe,
id. Q. Fr. 1, 4, 5:quod ita existimabam tempora rei publicae ferre,
id. Pis. 2, 5:si ita commodum vestrum fert,
id. Agr. 2, 28, 77:prout Thermitani hominis facultates ferebant,
id. Verr. 2, 2, 34, § 83:si vestra voluntas feret,
if such be your pleasure, id. de Imp. Pomp. 24, 70:ut opinio et spes et conjectura nostra fert,
according to our opinion, hope, and belief, id. Att. 2, 25, 2:ut mea fert opinio,
according to my opinion, id. Clu. 16, 46: si occasio tulerit, if occasion require, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 21, 6:dum tempus ad eam rem tulit, sivi, animum ut expleret suum,
Ter. And. 1, 2, 17: in hac ratione quid res, quid causa, quid tempus ferat, tu perspicies, Cic. Fam. 1, 7, 6:natura fert, ut extrema ex altera parte graviter, ex altera autem acute sonent,
id. Rep. 6, 18.— Impers.:sociam se cujuscumque fortunae, et, si ita ferret, comitem exitii promittebat (sc. res or fortuna),
Tac. A. 3, 15; so,si ita ferret,
id. H. 2, 44. -
16 infero
in-fĕro, intŭli, illātum, inferre, v. a., to carry, bring, put, or throw into or to a place (class.); constr. with in and acc., ad, or the dat.I.Lit.(α).With in and acc.: in equum, to bring or set upon a horse, Caes. B. G. 6, 29:(β).coronam in curiam,
Liv. 44, 14, 3:Scipio lecticula in aciem inlatus,
id. 24, 42, 5:in portum quinqueremes,
id. 28, 17, 5; cf. id. 26, 21, 6; 10, 2, 13:arma in Italiam,
Nep. Ham. 4, 2:bello in provinciam illato,
Cic. Fam. 15, 2, 1; id. Sest. 27, 58; Liv. 9, 25, 2.—With dat.:(γ). (δ).semina arvis,
Tac. A. 11, 54:fontes urbi,
id. ib. 11, 13; cf.: pedem aliquo, to go or proceed to a place, Cic. Caecin. 14, 39:spolia opima templo,
id. 4, 20.—Absol.:B.inferri mensam secundam jussi,
to be served up, Plin. 9, 35, 58, § 120:gressus,
Verg. G. 4, 360.—To throw upon, apply to any thing; esp. of fire, to set fire to:C.tectis et templis ignes inferre conati sunt,
to set fire to, Cic. Cat. 3, 9, 22; cf.:aliquid in ignem,
Caes. B. G. 6, 18.—In partic.1.To bring to a place for burial, to bury, inter:2.ne quis sepulcra deleat, neve alienum inferat,
Cic. Leg. 2, 26, 64:reliquias ejus majorum tumulis inferri jussit,
Just. 11, 15.—To furnish, pay (a tribute or tax):3.tributum alicui,
Col. 1, 1, 11:vicesimam,
Plin. Pan. 39, 6:septingenta milia aerario inferenda,
id. Ep. 2, 11, 20.—To give in, enter (an account):4.sumptum civibus,
Cic. Fl. 19, 45:rationes falsas,
id. ib. 9, 20:rationibus,
to bring into account, Col. 1, 7, 7:aliquid in rationes,
Dig. 34, 3, 12.—Milit.: signa (arma) in hostem, or hosti, to bear the standards against the enemy, to attack, make an attack upon:5.conversa signa in hostes inferre,
to wheel about and attack, Caes. B. G. 2, 26; Liv. 6, 29, 2; 9, 27, 12; saep. with dat.:trepidantibus inferunt signa Romani,
id. 3, 18, 8; 8, 30, 7; Curt. 8, 14, 15:signa patriae urbi,
Cic. Fl. 2, 5; Liv. 28, 3, 13; so,inferre arma,
Nep. Dat. 6, 5:pedem,
to advance, attack, Liv. 10, 33, 4; so,gradum: gradum acrius intulere Romani,
id. 35, 1, 9:bellum alicui,
to make war upon, to wage war against, Cic. Pis. 34:bellum Italiae,
id. Att. 9, 1, 3:bellum contra patriam,
id. Phil. 2, 22, 53:arma,
to begin a war, commence hostilities, Liv. 1, 30, 8.—Se, to betake one ' s self to, repair to, go into, enter, esp. with the accessory notion of haste and rapidity.— With dat.: visa vi quadam sua inferunt sese hominibus noscitanda, present, offer themselves, Gell. 19, 1, 15:II.lucus erat, quo se Numa sine arbitris inferebat,
Liv. 1, 21, 3:se foribus,
Verg. A. 11, 36:se flammae,
Vell. 2, 74.—With a play upon I. b, supra:me inferre Veneri vovi jam jentaculum (cf. the context),
Plaut. Curc. 1, 1, 72.—With in and acc.: se in periculum capitis atque in vitae discrimen, to rush upon, expose one ' s self to, Cic. Balb. 10, 25:cum se in mediam contionem intulisset,
Liv. 5, 43, 8; 4, 33, 7; 7, 17, 5; 24, 16, 1 al. — Absol.:viden' ignavum, ut se inferat!
how he struts! how proudly he walks! Plaut. Mil. 4, 2, 54:ut magnifice infert sese,
id. Ps. 4, 1, 7:atque etiam se ipse inferebat,
presented himself, came unbidden, Cic. Caecin. 5; Liv. 2, 30, 13; 22, 5, 5; Tac. H. 4, 66; id. Agr. 37; Curt. 4, 12, 14 al.—Trop.A.In gen., to bring forward, introduce; to produce, make, excite, occasion, cause, inflict:B.in re severa delicatum aliquem inferre sermonem,
Cic. Off. 1, 40, 144:mentionem,
to make mention, to mention, Liv. 4, 1, 2:spem alicui,
Caes. B. G. 2, 25:quam maximum terrorem hostibus,
id. ib. 7, 8:alicui injuriam,
id. ib. 54; Val. Max. 8, 1, 6; cf.:injuriis in socios nostros inferendis,
Cic. Sest. 27, 58:calamitatem,
Caes. B. G. 1, 12:turpitudines,
Cic. Phil. 14, 3, 9:crimen proditionis alicui,
id. Verr. 2, 5, 41, § 106:periculum civibus,
id. Sest. 1, 2:probrum castis, labem integris, infamiam bonis,
id. Cael. 18, 42:moram et impedimentum alicui rei,
id. Inv. 1, 9, 12:mortem alicui per scelus,
id. Mil. 7, 17:pestilentiam agris,
Liv. 5, 14, 3: vim vitae suae, to lay violent hands upon one ' s self, Vell. 2, 45:vim et manus alicui,
Cic. Cat. 1, 8, 21:vim alicui,
Tac. A. 15, 5; Suet. Claud. 16; 37:vulnera hostibus,
to give wounds to, to wound, Caes. B. C. 2, 6:delectari criminibus inferendis,
Cic. Lael. 18, 65:litem capitis in aliquem,
id. Clu. 41, 116:alicui crimen proditionis,
id. Verr. 2, 5, 41, § 106: judicium, to judge (post-class.), Dig. 5, 2, 4:prima peregrinos obscena pecunia mores intulit,
Juv. 6, 299. — -
17 proficiscor
prŏfĭciscor, fectus, 3, v. dep. n. [profacio, facesso, faciscor; orig., to make, i. e. put one's self forward; hence], to set out, start, go, march, travel, depart, etc. (class.; cf. progredior).I.Lit.:B.proficisci ad dormiendum,
to go to sleep, Cic. Div. 2, 58, 119:ad somnum,
id. ib. 1, 30, 62:ad sedes inquirendas,
Just. 3, 4, 10:pabulatum frumentatumque,
Hirt. B. G. 8, 10:subsidio alicui,
Nep. Iph. 2, 5:ad bellum,
Caes. B. G. 6, 29; Liv. 4, 45 sq.; Nep. Alc. 4, 1:ad eam domum,
Cic. Verr. 2, 1, 27, § 69:Puteolos,
id. Ac. 2, 31:in Illyricum,
Caes. B. G. 3, 7:in pugnam,
id. B. C. 3, 99:in bellum,
Just. 2, 11, 9; Gell. 17, 9, 8:in expeditionem,
Sall. J. 103, 4:in Volscos,
Liv. 2, 30; 2, 62; Just. 1, 6, 10:in exercitum,
Plaut. Am. 5, 2, 7:hinc in pistrinum rectā viā,
Ter. And. 3, 4, 21:contra quosdam barbaros, Nep Eum 3, 5: Cyprum,
Ter. Ad. 2, 2, 16:Corinthum,
id. Hec. 1, 2, 11:domum,
id. Phorm. 5, 6, 20:Genabum,
Caes. B. G. 7, 1:Romam,
Sall. C. 34, 1:domos,
Liv. 2, 14:Circeios,
id. 2, 39: jussit proficisci exilium quovis gentium, Att. ap. Non. 185, 6 (Trag. Rel. v 599 Rib.): Jovinus eadem loca profectus, Amm 27, 8, 2.—With supine:porro proficiscor quaesitum,
Plaut. Men. 5, 2, 98.— Absol.:proficisci,
to make a journey, Dig. 17, 2, 52:ab urbe,
to set out, depart, Caes. B. G. 1, 7:ab Antio,
Liv. 2, 33:ex castris,
to break up, Caes. B. C. 1, 78:e castris,
id. ib. 1, 12:domo,
Sall. J. 79, 4; Liv. 2, 26; 2, 4:portu,
id. 9, 26:regno,
Just. 37, 3, 4:Athenis,
Nep. Milt. 1, 5:de Formiano,
Cic. Att. 2, 8, 2.—Transf., to be going or about to go, to intend to go to a place, to start (ante-class.):II.potin' ut me ire, quo profectus sum, sinas?
Plaut. Trin. 3, 2, 2:tu profectus alio fueras, Ter Eun. 2, 2, 49: cum proficisceretur,
Caes. B. G. 3, 1; Cic. Cat. 2, 7, 15; Hor. Ep. 1, 13, 1; 2, 2, 20.—Trop.A. B.In partic.1.To set out, begin, commence:2.ut inde oratio mea proficiscatur, unde, etc.,
Cic. Imp. Pomp. 2, 4:cum omnis haec quaestio ab eo proficiscatur,
id. Fin. 5, 8, 23;a philosophiā profectus Xenophon scripsit historiam,
id. de Or. 2, 14, 58:ei proficiscendum est ab omni mundo,
id. Fin. 3, 22, 73.—To come forth, spring, arise, proceed, originate:cum omnia officia a principiis naturae proficiscantur, ab iisdem necesse est proficisci ipsam sapientiam,
Cic. Fin. 3, 7, 23; 1, 12, 42; 3, 6, 22:falsis initiis profecta,
id. ib. 1, 21, 72:ex medicinā nihil oportet putare proficisci, nisi quod ad corporis utilitatem spectet,
id. Inv. 1, 38, 68: quaecumque a me ornamenta ad te proficiscentur, shall pass from me to you, i. e. you shall receive from me, id. Fam. 2, 19, 2: omnia quae a me profecta sunt in te, tibi accidisse gratissime, all you have received from me, id. ib. 3, 1, 1:ut plura a parente proficisci non potuerint,
Nep. Att. 9, 4:qui a Zenone profecti sunt,
who have proceeded from him, his disciples, Cic. Div 1, 3, 5; cf.:omnes ab Aristotele profecti,
id. ib. 1, 35, 61.—So, to express descent ( poet.):Tyriā de gente profecti,
Ov. M. 3, 35; Verg. A. 8, 51.— Act. collat. form prŏfĭcisco, ĕre, to set out, go, etc. (anteclass.):priusquam proficisco,
Plaut. Mil. 4, 8, 19; hortatur hominem, quam primum proficisceret, Turp. ap. Non. 471, 2. -
18 expediō
expediō īvī, ītus, īre [ex + pes], to extricate, disengage, let loose, set free, liberate: nodum: ex nullo (laqueo) se: mortis laqueis caput, H.: flammam inter et hostīs Expedior, make my way, V.: errantem nemori, O.: sibi locum, make room, Cs.: iter per rupes, L.— To fetch out, bring forward, procure, make ready, prepare: vela, O.: virgas expediri iubet: cererem canistris, V.: navīs, Cs.: legiones, Cs.: exercitum, L.: se ad pugnam, L.: ius auxili sui, exercise, L.— To despatch, hurl: trans finem iaculo expedito, H.—Fig., to bring out, extricate, release, free: me turbā, T.: impeditum animum, T.: haererem, nisi tu me expedisses: Quas (manūs) per acuta belli, help through, H.: me multa impediverunt quae ne nunc quidem expedita sunt.— To put in order, arrange, set right, adjust, settle: rem, ut poteris: rem frumentariam, Cs.: nomina mea, pay: exitum orationis: quod instat, V. — To explain, unfold, make clear, clear up, disclose, relate: pauca tibi dictis, V.: rei initium, S.: ea de caede, Ta.: Promptius expediam quot, etc., i. e. could sooner recount, Iu.— To be serviceable, be profitable, be advantageous, be useful, be expedient, profit: nihil expedire quod sit iniustum: non idem ipsis expedire et multitudini: Caesari ad diuturnitatem victoriae: expedit bonas esse vobis, T.: omnibus expedit salvam esse rem p.: tu si ita expedit, velim, etc.* * *expedire, expedivi, expeditus Vdisengage, loose, set free; be expedient; procure, obtain, make ready -
19 īn-ferō
īn-ferō intulī, inlātus (ill-), īnferre, to bring in, introduce, bring to, carry in: nihil pati vini inferri, be imported, Cs.: peregrinos pecunia mores Intulit, introduced, Iu.: pedem, make an entrance: huc pedem, H.: gressūs, V.: illum in equum, set upon, Cs.: Scipio lecticulā in aciem inlatus, L.: deos Latio, V.: rates arvis, V.: Ignem gentibus, H.: scalas ad moenia, set against, L.—To bring for burial, bury, inter: alienum.—To bring against, direct, wage, throw upon: hostibus inlatus, Ta.: se stupentibus Romanis, L.: an manu stipata Inferar? V.—Freq. in phrases, with signa, arma, bellum, gradum, or pedem, to make an attack: conversa signa in hostīs inferre, wheel about and attack, Cs.: trepidantibus inferunt signa Romani, L.: signa patriae urbi: signa inferri iubet, N.: arma in Italiam, invade, N.: pedem, advance, L.: bellum, make war upon: bellum inferre... inlatum defendere, invade... repel invasion, Cs.: bellum contra patriam: arma, begin hostilities, L.—With se, to betake oneself, repair, go into, enter, present oneself: se ipse inferebat: Talis se infert, marches, V.: hostem regi se, V.: mediam se matribus, V.: se in periculum capitis, expose oneself: se in mediam contionem, L.—Of fire, to throw upon, apply, set: aggeri ignem, Cs.: tectis et templis ignīs inferre conati sunt.—To offer, sacrifice, render: Anchisae honores, V.—In an account, to give in, enter: sumptum civibus: rationes falsas.—Fig., to bring forward, adduce, introduce, produce, make, excite, occasion, cause, inflict: iniuriam, Cs.: in re severā sermonem: mentionem, mention, L.: alius aliā causā inlatā, alleging various pretexts, Cs.: iniuriis in socios inferendis: periculum civibus: sibi dedecus, O.: mors inlata per scelus īsdem: pestilentiam agris, L.: impeditis volnera, wound, Cs.: aliis proditionis crimen.—To conclude, infer, draw an inference. -
20 commoveo
com-mŏvĕo ( conm-), mōvi, mōtum, 2 (contr. forms:I.commōrunt,
Lucr. 2, 766; commōrat, Turp. ap. Non. p. 278, 2; Ter. Phorm. 1, 2, 51; commōrit, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 15, 1; Hor. S. 2, 1, 45;commossem,
Cic. Planc. 37, 90;commosset,
id. Verr. 2, 3, 18, § 45;commosse,
id. ib. 2, 5, 37, § 96; id. Fam. 7, 18, 3), v. a., to put something in violent motion, to move; both of removing from a place and backwards and forwards in a place; to shake, stir (freq. in every period and species of composition).Lit.A.To remove from a place, to carry away, displace, to start, set in motion, move:B. 1.neque miser me commovere possum prae formidine,
Plaut. Am. 1, 1, 181; id. Truc. 4, 3, 44:facilius est currentem incitare quam commovere languentem,
Cic. de Or. 2, 44, 186:columnas,
id. Verr. 2, 1, 55, § 145:castra ex eo loco,
to move forward, decamp, id. ib. 2, 5, 37, § 96; cf.aciem,
to set the line in motion, Liv. 2, 65, 5; 9, 27, 10:se ex eo loco,
Cic. Fin. 5, 15, 42:se domo,
id. Fam. 9, 5, 2:me Thessalonicā,
id. Att. 3, 13, 1:te istinc,
id. Fam. 6, 20, 3: agmen loco. to force back, cause to retreat, Sisenn. ap. Non. p. 58, 20; so,hostem,
Liv. 9, 40, 9; 10, 29, 9:cervum,
Verg. A. 7, 494:molem,
Val. Fl. 2, 33:nummum,
i. e. to use in business, Cic. Font. 5, 11 (1, 1); id. Fl. 19, 44:ais, si una littera commota sit, fore tota ut labet disciplina. Utrum igitur tibi litteram videor an totas paginas commovere?
id. Fin. 4, 19, 53.—Sacra, t. t., to move or carry about the sacred utensils, images, etc., for religious use, Verg. A. 4, 301 Serv.; cf. Cato, R. R. 134, 4:ancilia,
Serv. ad Verg. A. 8, 3:tripodes,
Sen. Med. 786.—Hence, humorously: mea si commovi sacra, if I put my instruments (artifices, tricks, etc.) in motion, Plaut. Ps. 1, 1, 107. —Prov.:glaebam commosset in agro decumano Siciliae nemo,
would have stirred a clod, Cic. Verr. 2, 3, 18, § 45.—Of things:2.magni commorunt aequora venti,
Lucr. 2, 766:alas,
Verg. A. 5, 217; cf.:penna commota volucris,
Sil. 6, 59; Sen. Agam. 633. —Of persons, with se:II.quis sese commovere potest, cujus ille (sc. Roscius) vitia non videat?
can stir, Cic. de Or. 2, 57, 233:num infitiari potes te... meā diligentiā circumclusum commovere te contra rem publicam non potuisse,
id. Cat. 1, 3, 7; Nep. Ages. 6, 3; Liv. 2, 54, 6; cf.:Lanuvii hastam se commovisse,
id. 21, 62, 4.—Trop.A.(Acc. to I. A.) To move, drive back, distodge, refute, confute:B.nunc comminus agamus experiamurque, si possimus cornua commovere disputationis tuae,
Cic. Div. 2, 10, 26:si convellere adoriamur ea, quae commoveri non possunt,
id. de Or. 2, 51, 205.—(Acc. to I. B.) To throw into disorder, physical or mental; to unbalance, unsettle, shake, disturb (rare but class.):2.adflantur alii sidere, alii commoventur statis temporibus alvo, nervis, capite, mente,
Plin. 2, 41, 41, § 108:perleviter commotus fuerat... (postea) eum vidi plane integrum,
Cic. Q. Fr. 2, 5, 2: Bacchi sacris commota, Poët. ap. Cic. Div. 1, 36, 80:commotus habebitur, i. e. mente captus,
frantic, crazed, Hor. S. 2, 3, 209; cf.:commota mens,
id. ib. 2, 3, 278; Plin. 36, 21, 40, § 152; and:commotus mente,
id. 23, 1, 16, § 23.—To move in mind or feeling, to make an impression upon, to excite, rouse, shake, disquiet, disturb, affect, etc.(α).With abl.: commorat hominem lacrimis, Turp. ap. Non. p. 278, 2:(β).aliquem nimiā longinquitate locorum ac desiderio suorum,
Cic. Imp. Pomp. 9, 23:aut libidine aliquā aut metu,
id. Off. 1, 29, 102; id. Font. 16, 36 (12, 26):ludis,
id. Mur. 19, 40:quis enim, cum sibi fingit aliquid et cogitatione depingit, non simul ac se ipse commovit atque ad se revocavit, sentit, etc.,
aroused, id. Ac. 2, 16, 51:et amore fraterno et existimatione vulgi,
Caes. B. G. 1, 20:adfectibus,
Quint. 9, 4, 4:doctā voce,
id. 2, 16, 9:cujus atrocitate,
id. 6, 1, 32:vix sum apud me, ita animus commotu'st metu, Spe, gaudio,
Ter. And. 5, 4, 34; Quint. 1, 2, 30:commota vehementi metu mens,
Lucr. 3, 153. —Absol.:(γ).commorat omnes nos,
Ter. Phorm. 1, 2, 51:cum aliqua species utilitatis objecta est, commoveri necesse est,
one must be affected by it, it must make an impression on one, Cic. Off. 3, 8, 35:nihil me clamor iste commovet,
id. Rab. Perd. 6, 18:si quos adversum proelium et fuga Gallorum commoveret,
Caes. B. G. 1, 40:in commovendis judiciis,
Cic. de Or. 2, 45, 189; cf.:commotus ab oratore judex,
Quint. 6, 2, 7:qui me commorit, flebit,
provoke, rouse, Hor. S. 2, 1, 45:Neptunus graviter commotus,
Verg. A. 1, 126:domo ejus omnia abstulit quae paulo magis animum cujuspiam aut oculos possent commovere,
Cic. Verr. 2, 2, 34, § 83; Quint. 12, 10, 50: dormiunt;pol ego istos commovebo,
awake, arouse, Ter. Heaut. 4, 4, 8:porticus haec ipsa et palaestra Graecarum disputationum memoriam quodammodo commovent,
stir up, awaken, revive, Cic. de Or. 2, 5, 20.—Of things:aes alienum,
to demand, Tac. A. 6, 17:commotā principis domo,
id. ib. 4, 52 init.:si umquam vitae cupiditas in me fuisset, ego... omnium parricidarum tela commossem?
provoked, Cic. Planc. 37, 90. —With in and abl.:(δ).qui cum ingeniis conflictatur ejus modi, Neque commovetur animus in eā re tamen,
Ter. And. 1, 1, 67:vidi enim vos in hoc nomine, cum testis diceret, commoveri,
Cic. Verr. 2, 4, 56, § 125:in hac virgine commotus sum,
i. e. in love, Ter. Eun. 3, 5, 19.—With ex and abl.:(ε).nam cum esset ex aere alieno commota civitas,
Cic. Rep. 2, 33, 58; Auct. B. Afr. 57, 72.—With ad and acc.:(ζ).nec sane satis commoveor animo ad ea. quae vis canenda,
Cic. ad Q. Fr. 3, 5, 4:homines ad turpe compendium,
Auct. Her. 4, 40, 52.—With ut and subj.:b.adeone me ignavom putas, ut neque me consuetudo neque amor Commoveat neque commoneat, ut servem fidem?
Ter. And. 1, 5, 45:tua nos voluntas commovit, ut conscriberemus, etc.,
Auct. Her. 1, 1, 1.—Of the passions, etc., to rouse, stir up, excite, produce, generate: belli magnos commovit funditus aestus, moved the waves of strife from their foundations, Lucr. 5, 1434; cf.:C.commovere tumultum aut bellum,
Cic. Verr. 2, 5, 8, § 20:misericordiam, invidiam, iracundiam,
id. de Or. 2, 47, 195; cf.:commovere miserationem,
Quint. 6, 1, 46; 10, 1, 64:magnum et acerbum dolorem,
Cic. Verr. 2, 4, 21, § 47:invidiam aliquam in me,
id. Phil. 3, 7, 18:summum odium in eum,
id. Inv. 1, 54, 103:bilem,
id. Att. 2, 7, 2:multorum scribendi studia,
id. N. D. 1, 4, 8:adfectus,
Quint. 4, prooem. § 6; 5, 8, 3; cf.:adfectus vehementer commotos (opp. lenes),
id. 6, 2, 9.—In discourse:nova quaedam,
to start new doctrines, adduce novelties, Cic. Ac. 2, 6, 18.— Hence, commōtus, a, um, P. a., moved, excited, aroused:genus (dicendi) in agendo,
Cic. de Or. 3, 9, 32; cf.:Fimbria paulo fervidior atque commotior,
id. Brut. 34, 129:incidere in rem commotam (i. e. amorem),
Sen. Ep. 116, 5:animus commotior,
Cic. Div. 1, 37, 80:commotius ad omnia turbanda consilium,
Liv. 6, 14, 9 Weissenb. ad loc.:Drusus animo commotior,
more violent, passionate, Tac. A. 4, 3; cf.:commotus ingenio,
id. ib. 6, 45; and:Agrippina paulo commotior,
id. ib. 1, 33:commoto similis,
to one provoked, enraged, Suet. Aug. 51; cf. id. Tib. 51.— Sup. and adv. apparently not in use.
См. также в других словарях:
set forward — phrasal 1. : to cause or help to advance : further 2. : to cause (a timepiece) to indicate a later time 3. : to set out on a journey : start * * * archaic start on a journey * * * set forward [phrasal verb] … Useful english dictionary
set forward — archaic start on a journey. → set … English new terms dictionary
To set forward — Set Set (s[e^]t), v. t. [imp. & p. p. {Set}; p. pr. & vb. n. {Setting}.] [OE. setten, AS. setton; akin to OS. settian, OFries. setta, D. zetten, OHG. sezzen, G. setzen, Icel. setja, Sw. s[ a]tta, Dan. s?tte, Goth. satjan; causative from the root… … The Collaborative International Dictionary of English
To set forward — Set Set (s[e^]t), v. i. 1. To pass below the horizon; to go down; to decline; to sink out of sight; to come to an end. [1913 Webster] Ere the weary sun set in the west. Shak. [1913 Webster] Thus this century sets with little mirth, and the next… … The Collaborative International Dictionary of English
set forward — phrasal 1. further 2. to start out on a journey … New Collegiate Dictionary
set forward — Advance, promote, further … New dictionary of synonyms
set — /set/, v., set, setting, n., adj., interj. v.t. 1. to put (something or someone) in a particular place: to set a vase on a table. 2. to place in a particular position or posture: Set the baby on his feet. 3. to place in some relation to something … Universalium
Set — (s[e^]t), v. t. [imp. & p. p. {Set}; p. pr. & vb. n. {Setting}.] [OE. setten, AS. setton; akin to OS. settian, OFries. setta, D. zetten, OHG. sezzen, G. setzen, Icel. setja, Sw. s[ a]tta, Dan. s?tte, Goth. satjan; causative from the root of E.… … The Collaborative International Dictionary of English
Set — (s[e^]t), v. t. [imp. & p. p. {Set}; p. pr. & vb. n. {Setting}.] [OE. setten, AS. setton; akin to OS. settian, OFries. setta, D. zetten, OHG. sezzen, G. setzen, Icel. setja, Sw. s[ a]tta, Dan. s?tte, Goth. satjan; causative from the root of E.… … The Collaborative International Dictionary of English
Set — (s[e^]t), v. i. 1. To pass below the horizon; to go down; to decline; to sink out of sight; to come to an end. [1913 Webster] Ere the weary sun set in the west. Shak. [1913 Webster] Thus this century sets with little mirth, and the next is likely … The Collaborative International Dictionary of English
forward — Synonyms and related words: a bit previous, accelerate, acculturate, acquiescent, act for, actuate, address, advance, advanced, advancing, advantage, adventurous, agog, agreeable, ahead, aid, air express, airfreight, airmail, alacritous, alee,… … Moby Thesaurus